? 10. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı Çalışma Notları
? Hücre Bölünmeleri
Canlılarda büyüme, gelişme ve onarım hücre bölünmesi ile gerçekleşir. İki temel hücre bölünmesi vardır:
- ? Mitoz Bölünme: Vücut hücrelerinde görülür. Bir hücreden iki yeni hücre oluşur.
- ? Mayoz Bölünme: Üreme hücrelerinin oluşumunda görülür. Bir hücreden dört yeni hücre oluşur.
? Mitoz Bölünme Özellikleri
- ✅ Kromozom sayısı değişmez
- ✅ Genetik bilgi aynı kalır
- ✅ Tek hücrelilerde üremeyi sağlar
- ✅ Çok hücrelilerde büyüme ve onarımı sağlar
? Mayoz Bölünme Özellikleri
- ? Kromozom sayısı yarıya iner
- ? Genetik çeşitlilik oluşur
- ? Crossing-over (parça değişimi) görülür
- ? Sadece eşey ana hücrelerinde görülür
? Kalıtımın Genel İlkeleri
Genetik bilginin nesilden nesile aktarılmasına kalıtım denir.
- ? Gen: Kalıtsal özellikleri belirleyen DNA parçası
- ? Alel: Bir genin farklı şekilleri
- ? Dominant (Baskın): Etkisini her zaman gösteren alel
- ? Resesif (Çekinik): Sadece homozigot durumda gösteren alel
? Mendel Kanunları
- ? Ayrılma İlkesi: Allel genler gamet oluşumu sırasında birbirinden ayrılır
- ? Bağımsız Dağılım: Farklı karakterleri kontrol eden genler gametlere bağımsız dağılır
? Çaprazlama Örnekleri
Monohibrit Çaprazlama: Tek karakterin kalıtımı
Örnek: Saf döl sarı tohum (AA) × Saf döl yeşil tohum (aa)
- ➡️ F1 dölü: Hepsi Aa (sarı)
- ➡️ F2 dölü: 3 sarı : 1 yeşil
? Eşeyli ve Eşeysiz Üreme
- ? Eşeysiz Üreme: Mitoz bölünme ile gerçekleşir
- ? Eşeyli Üreme: Mayoz bölünme ve döllenme ile gerçekleşir
? Önemli Terimler
- ? Fenotip: Dış görünüş özellikleri
- ? Genotip: Genetik yapı
- ? Homozigot: Aynı aleller (AA, aa)
- ? Heterozigot: Farklı aleller (Aa)
