Mitoz, ökaryot hücrelerde görülen bir bölünme şeklidir. Amacı, genetik olarak aynı hücreler oluşturmaktır. Büyüme, onarım ve eşeysiz üreme için önemlidir.

? Profaz: Kromatin yoğunlaşarak kromozomları oluşturur. Çekirdek zarı erimeye başlar. İğ iplikleri oluşur.
✨ Metafaz: Kromozomlar hücrenin ortasında (ekvator düzleminde) dizilirler.
✂️ Anafaz: Kardeş kromatitler ayrılarak zıt kutuplara doğru çekilirler.
? Telofaz: Kromozomlar çözülerek kromatin haline döner. Çekirdek zarı yeniden oluşur. İğ iplikleri kaybolur. Sitokinez başlar.

? Mayoz

Mayoz, üreme hücrelerinin (gametlerin) oluşumunu sağlayan özel bir hücre bölünmesi türüdür. Genetik çeşitliliği artırır.

? Mayoz I: Homolog kromozomlar ayrılır.
- ? Profaz I: Kromozomlar eşlenir, sinapsis ve krossing over gerçekleşir. Bu olay genetik çeşitliliği sağlar.
- ? Metafaz I: Homolog kromozom çiftleri ekvator düzlemine dizilir.
- ? Anafaz I: Homolog kromozomlar ayrılır, kardeş kromatitler ayrılmaz.
- ? Telofaz I: Çekirdek zarı oluşur, sitokinez gerçekleşir.
? Mayoz II: Mitoza benzer şekilde gerçekleşir, kardeş kromatitler ayrılır.

? Kalıtım

? Temel Kavramlar

? Gen: DNA üzerinde belirli bir özelliği kodlayan bölge.
? Lokus: Genin kromozom üzerindeki yeri.
? Alel: Bir genin farklı formları. Örneğin, göz rengi geni için mavi veya kahverengi aleller olabilir.
? Dominant (Baskın) Alel: Heterozigot durumda fenotipte etkisini gösteren alel.
recessive Resesif (Çekinik) Alel: Fenotipte etkisini gösterebilmesi için homozigot durumda bulunması gereken alel.
? Genotip: Bir bireyin genetik yapısı (örneğin, AA, Aa, aa).
? Fenotip: Bir bireyin gözlemlenebilir özellikleri (örneğin, mavi gözlü olmak).
? Homozigot: Bir gen için aynı alellere sahip olmak (örneğin, AA veya aa).
? Heterozigot: Bir gen için farklı alellere sahip olmak (örneğin, Aa).

➕ Mendel İlkeleri

Gregor Mendel'in bezelye bitkileri üzerinde yaptığı çalışmalar kalıtımın temel prensiplerini ortaya koymuştur.

⚖️ Ayrılma İlkesi: Her birey, her özellik için iki alel taşır ve gamet oluşumu sırasında bu aleller birbirinden ayrılır.
? Bağımsız Dağılım İlkesi: Farklı genler, gametlere birbirinden bağımsız olarak dağılır (eğer genler aynı kromozom üzerinde değilse).

? Canlılar ve Çevre

? Ekoloji

Ekoloji, canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır.

? Birey: Tek bir canlı organizma.
? Popülasyon: Aynı türden bireylerin belirli bir alanda oluşturduğu topluluk.
?️ Komünite: Belirli bir alanda yaşayan farklı popülasyonların oluşturduğu topluluk.
?️ Ekosistem: Bir komünite ve onun cansız çevresi (abiyotik faktörler) arasındaki etkileşimler.
? Biyosfer: Yaşamın olduğu tüm alanlar.

☀️ Enerji Akışı

Ekosistemlerde enerji akışı genellikle güneşten başlar ve üreticilerden tüketicilere doğru ilerler.

? Üreticiler (Ototroflar): Fotosentez veya kemosentez yoluyla kendi besinlerini üreten canlılar (örneğin, bitkiler).
? Tüketiciler (Heterotroflar): Besinlerini diğer canlılardan alan canlılar.
- ? Birincil Tüketiciler (Otoburlar): Bitkilerle beslenen canlılar.
- ? İkincil Tüketiciler (Etoburlar): Otoburlarla beslenen canlılar.
- ? Üçüncül Tüketiciler: İkincil tüketicilerle beslenen canlılar.
? Ayrıştırıcılar (Saprofitler): Ölü organik maddeleri parçalayarak inorganik maddelere dönüştüren canlılar (örneğin, bakteriler ve mantarlar).