🧬 Endositoz Nedir?
Endositoz, hücrelerin dış ortamdan büyük molekülleri veya partikülleri hücre içine almasını sağlayan bir taşıma yöntemidir. Bu işlem sırasında hücre zarı içeri doğru çökerek bir kese oluşturur ve bu kese daha sonra hücrenin içine doğru kopar.
📦 Endositozun Aşamaları
- ➡️ Hücre zarı, taşınacak maddeye doğru kıvrılır.
- 🍇 Zar, maddeyi içine alarak bir vezikül oluşturur.
- 🎈 Vezikül, hücrenin içine doğru hareket eder.
çeşitleri
📌 Fagositoz (Hücre Yemesi)
Fagositoz, hücrenin büyük katı partikülleri veya diğer hücreleri içine almasıdır. Bu işlem özellikle bağışıklık sistemi hücreleri (örneğin, makrofajlar) tarafından kullanılır.
- 🦠 Bakteri veya hücre kalıntıları gibi büyük partiküller hedef alınır.
- 🖐️ Hücre zarı, partikülü sarar ve bir fagozom oluşturur.
- 🔥 Fagozom, lizozomlarla birleşerek sindirilir.
💧 Pinositoz (Hücre İçmesi)
Pinositoz, hücrenin sıvıları ve çözünmüş küçük molekülleri içine almasıdır. Bu işlem, hücre zarının küçük veziküller oluşturarak sıvıyı içine almasıyla gerçekleşir.
- 🌊 Hücre dışı sıvı ve çözünmüş maddeler alınır.
- 🤏 Hücre zarı küçük kesecikler (pinozom) oluşturur.
- 🧪 Bu kesecikler hücre içine taşınır.
🔑 Reseptör Aracılı Endositoz
Reseptör aracılı endositoz, hücre zarındaki özel reseptörlerin belirli moleküllere bağlanarak onların hücre içine alınmasını sağlayan bir mekanizmadır.
- 🎯 Belirli moleküller (ligandlar), hücre yüzeyindeki reseptörlere bağlanır.
- 🤝 Reseptörler, koat proteinleri (örneğin, klatrin) ile etkileşime girer.
- 🔄 Zarda çökme olur ve kaplı veziküller oluşur.
- ♻️ Veziküller hücre içine alınır ve reseptörler geri dönüştürülür.
🎯 Endositozun Önemi
- 🍎 Besin alımı
- 🦠 Bağışıklık yanıtı
- 🗑️ Hücre atıklarının uzaklaştırılması
- 🧪 Hücreler arası iletişim