🚀 Online Kendi Sınavını Oluştur ve Çöz!
avatar
Ayse_Melek
20 puan • 560 soru • 549 cevap
✔️ Cevaplandı • Doğrulandı

2026 TYT Felsefe: Deontolojinin Temel İlkeleri Nelerdir?

Deontoloji'nin temel ilkeleri neler, tam olarak çözemedim. Bu ilkeler pratikte nasıl uygulanıyor, örneklerle anlatılabilir mi?
WhatsApp'ta Paylaş
1 CEVAPLARI GÖR
✔️ Doğrulandı
0 kişi beğendi.
avatar
Irem_Su
15 puan • 559 soru • 557 cevap

📌 Deontoloji Nedir?

Deontoloji, eylemlerin sonuçlarına değil, doğru ve yanlış ilkelere uygunluğuna odaklanan bir etik teorisidir. Yani, bir eylemin ahlaki değeri, o eylemin sonuçlarından bağımsız olarak, belirli kurallara veya görevlere uyup uymadığına göre belirlenir.

🎯 Deontolojinin Temel İlkeleri

  • 🏛️ Evrensel Ahlak Yasası: Immanuel Kant'ın ortaya attığı bu ilkeye göre, bir eylem ancak herkes için geçerli bir yasa haline getirilebiliyorsa ahlaki olabilir. Yani, bir şeyi yaparken, herkesin aynı durumda aynı şeyi yapmasını isteyebilmeliyiz.
  • 💯 İnsanlığa Saygı: İnsanları sadece bir araç olarak değil, amaç olarak görmeliyiz. Yani, başkalarını kendi çıkarlarımız için kullanmamalı, onların da kendi amaçları doğrultusunda hareket etmelerine saygı duymalıyız.
  • 義務 Ödev ve Sorumluluk: Belirli ödevlerimiz ve sorumluluklarımız vardır ve ahlaki eylemler bu ödevlere uygun olanlardır. Örneğin, yalan söylememek, sözümüzü tutmak gibi.
  • ⚖️ Adalet: Herkese eşit ve adil davranmak deontolojinin önemli bir parçasıdır. Kayırmacılık veya ayrımcılık yapmamak gerekir.

🤔 Deontoloji ve Sonuç Odaklılık Arasındaki Fark

Deontoloji, sonuç odaklı (konsekansiyalist) etik teorilerinden farklıdır. Sonuç odaklı teorilerde, bir eylemin ahlaki değeri sonuçlarına göre belirlenir. Örneğin, faydacılıkta en çok sayıda insana en çok fayda sağlayan eylem ahlaki olarak doğru kabul edilir. Deontolojide ise, sonuçlar ne olursa olsun, belirli ilkelere uymak önemlidir.

💡 Örnek Senaryo:

Diyelim ki bir arkadaşınız sizden yalan söylemenizi istiyor. Eğer sonuç odaklı düşünürseniz, yalan söylemenin daha iyi sonuçlar doğuracağını düşünerek yalan söyleyebilirsiniz. Ancak deontolojik bir yaklaşımla, yalan söylemenin evrensel bir ahlak yasası olamayacağını ve dürüstlüğün bir ödev olduğunu düşünerek yalan söylemeyi reddedersiniz.

📚 Deontolojinin Günümüzdeki Önemi

Deontoloji, hukuk, tıp etiği, iş etiği gibi birçok alanda önemli bir rol oynar. Örneğin, bir doktorun hastasına yalan söylememesi veya bir avukatın müvekkilinin sırlarını koruması deontolojik ilkelerle ilgilidir.

Yorumlar