Fizik, evreni anlamak için kullandığımız en önemli araçlardan biridir. Bilimsel yöntem ise bu aracı kullanırken izlediğimiz yoldur. Bu yöntemin en önemli parçalarından biri de veri toplamaktır. Topladığımız veriler, nicel ve nitel olmak üzere ikiye ayrılır.
Nicel veri, sayısal olarak ifade edilebilen, ölçülebilir ve sayılabilir verilerdir. Yani, bir şeyin miktarını, büyüklüğünü veya sıklığını gösteren sayılardır.
Nicel veriler genellikle grafikler, tablolar ve istatistiksel analizlerle ifade edilir. Örneğin, bir deneyde farklı sıcaklıklarda bir maddenin çözünürlüğünü ölçtüğümüzde, elde ettiğimiz sayısal değerler nicel veridir.
Nitel veri, sayısal olarak ifade edilemeyen, özellik, nitelik veya kategori belirten verilerdir. Yani, bir şeyin nasıl olduğunu, neye benzediğini veya hangi kategoriye ait olduğunu gösteren bilgilerdir.
Nitel veriler genellikle açıklamalar, gözlemler ve sınıflandırmalarla ifade edilir. Örneğin, bir deneyde farklı maddelerin tepkimeye girme şekillerini gözlemlediğimizde, elde ettiğimiz betimleyici bilgiler nitel veridir.
En temel fark, nicel verinin sayılarla, nitel verinin ise özelliklerle ifade edilmesidir.
TYT Fizik sorularında, deney sonuçlarını yorumlarken, hipotezleri test ederken veya bilimsel çıkarımlar yaparken hem nicel hem de nitel verileri kullanmanız gerekebilir.
Örnek Soru:
Bir öğrenci, farklı yüzeylerde bir oyuncak arabanın hareketini inceliyor. Tahta yüzeyde araba 2 metre yol alırken, halı yüzeyde 1 metre yol alıyor. Ayrıca, halı yüzeyde arabanın daha yavaş hareket ettiği gözlemleniyor.
Bu deneyde, aşağıdaki ifadelerden hangileri nicel veridir?
Çözüm:
A ve B şıklarındaki veriler sayısal olarak ifade edilebildiği için niceldir. C şıkkındaki veri ise bir gözlem olduğu için niteldir.
Umarım bu bilgiler, 2026 TYT Fizik sınavına hazırlanırken size yardımcı olur! Başarılar!
