Odak uzaklığı, bir merceğin veya aynanın ışığı ne kadar kırdığını veya yansıttığını gösteren bir ölçüdür. Genellikle "f" harfi ile gösterilir. İnce kenarlı merceklerde (yakınsak mercekler) odak uzaklığı pozitif, kalın kenarlı merceklerde (ıraksak mercekler) ise negatiftir.
Bir mercek veya ayna tarafından oluşturulan görüntünün gerçek boyutudur. Görüntü boyu, cismin boyuna, odak uzaklığına ve cismin merceğe veya aynaya olan uzaklığına bağlıdır.
Odak uzaklığı ile görüntü boyu arasındaki ilişkiyi anlamak için aşağıdaki formülü kullanabiliriz:
$\frac{Görüntü\ Boyu}{Cisim\ Boyu} = -\frac{Görüntü\ Uzaklığı}{Cisim\ Uzaklığı}$
Bu formülde:
Soru: Odak uzaklığı 10 cm olan bir ince kenarlı merceğin önüne, 5 cm boyunda bir cisim 20 cm uzaklığa yerleştiriliyor. Görüntü boyu kaç cm olur?
Çözüm:
$\frac{1}{f} = \frac{1}{u} + \frac{1}{v}$
$\frac{1}{10} = \frac{1}{20} + \frac{1}{v}$
$\frac{1}{v} = \frac{1}{10} - \frac{1}{20} = \frac{1}{20}$
v = 20 cm
$\frac{h'}{h} = -\frac{v}{u}$
$\frac{h'}{5} = -\frac{20}{20}$
h' = -5 cm
Sonuç: Görüntü boyu 5 cm'dir (işaret negatif olduğu için görüntü terstir).
