🚀 2026 TYT Fizik: Ortalama Güç Hesaplama Formülü Nasıl Uygulanır?
Ortalama güç, bir işin ne kadar sürede yapıldığını gösteren önemli bir kavramdır. Günlük hayatta kullandığımız birçok aletin (örneğin, saç kurutma makinesi, elektrikli süpürge) gücü, ne kadar enerji tükettiği ve ne kadar hızlı iş yaptığı hakkında bize bilgi verir. TYT Fizik sınavında da bu konuyla ilgili sorularla karşılaşabilirsiniz. Şimdi ortalama güç hesaplama formülünü ve pratik örneklerini inceleyelim.
💡 Ortalama Güç Nedir?
Ortalama güç, birim zamanda yapılan iş miktarıdır. Başka bir deyişle, belirli bir sürede ne kadar iş yapıldığını gösterir. Fizikte "güç" kavramı, bir işin ne kadar hızlı yapıldığını ifade eder.
🧮 Ortalama Güç Formülü
Ortalama gücü hesaplamak için aşağıdaki formülü kullanırız:
$P_{ort} = \frac{W}{t}$
Burada:
* $P_{ort}$: Ortalama güç (Watt - W)
* $W$: Yapılan iş (Joule - J)
* $t$: Zaman (saniye - s)
Bu formül bize, yapılan işin zamana oranını vererek ortalama gücü hesaplama imkanı sunar.
✍️ Ortalama Güç Hesaplama Adımları
Ortalama gücü hesaplamak için aşağıdaki adımları izleyebiliriz:
- 🔍 Adım 1: Yapılan işi (W) belirleyin. İş, kuvvet ve yer değiştirme arasındaki ilişkiyle bulunur. Örneğin, bir cismi belirli bir mesafeye itmek için yapılan işi hesaplayın.
- ⏱️ Adım 2: İşin yapılma süresini (t) belirleyin. İşin ne kadar sürede tamamlandığını saniye cinsinden ifade edin.
- ➗ Adım 3: Formülü uygulayın: $P_{ort} = \frac{W}{t}$ İş değerini zaman değerine bölerek ortalama gücü hesaplayın.
📝 Pratik Örnekler
Şimdi ortalama güç hesaplama formülünü daha iyi anlamak için birkaç pratik örnek çözelim.
🎯 Örnek 1:
Bir işçi, 50 kg'lık bir sandığı yatay bir zeminde 10 metre itiyor. İşçi, sandığı itmek için 200 N'luk bir kuvvet uyguluyor ve bu işlem 5 saniye sürüyor. İşçinin uyguladığı ortalama gücü hesaplayın.
Çözüm:
* Yapılan iş (W): $W = F \cdot x = 200 \ N \cdot 10 \ m = 2000 \ J$
* Zaman (t): $t = 5 \ s$
* Ortalama güç ($P_{ort}$): $P_{ort} = \frac{W}{t} = \frac{2000 \ J}{5 \ s} = 400 \ W$
İşçinin uyguladığı ortalama güç 400 Watt'tır.
💡 Örnek 2:
Bir asansör, 800 kg'lık bir yükü 20 metre yukarıya 10 saniyede çıkarıyor. Asansörün ortalama gücünü hesaplayın. (Yerçekimi ivmesi g = 10 m/s²)
Çözüm:
* Yapılan iş (W): Asansörün yaptığı iş, yükün potansiyel enerjisindeki değişimdir.
$W = m \cdot g \cdot h = 800 \ kg \cdot 10 \ m/s^2 \cdot 20 \ m = 160000 \ J$
* Zaman (t): $t = 10 \ s$
* Ortalama güç ($P_{ort}$): $P_{ort} = \frac{W}{t} = \frac{160000 \ J}{10 \ s} = 16000 \ W$ veya 16 kW
Asansörün ortalama gücü 16000 Watt veya 16 kilowatt'tır.
📌 Önemli İpuçları
- ⚠️ Birimleri kontrol edin: İşin birimi Joule (J), zamanın birimi saniye (s) ve gücün birimi Watt (W) olmalıdır.
- ✍️ Formülü doğru uygulayın: Ortalama güç formülünü ($P_{ort} = \frac{W}{t}$) doğru bir şekilde uyguladığınızdan emin olun.
- 🤔 Soruyu dikkatlice okuyun: Soruda verilen bilgileri doğru anlayın ve neyin istendiğini belirleyin.
Umarım bu ders notu, ortalama güç hesaplama formülünü anlamanıza ve TYT Fizik sınavında başarılı olmanıza yardımcı olur!
