Palanga, bir veya daha fazla makara ve bir ip veya halattan oluşan bir sistemdir. Amaç, bir yükü kaldırmak veya çekmek için gereken kuvveti azaltmaktır.
Palangaların çalışma prensibi, uygulanan kuvveti birden fazla ipe bölüştürmektir. Hareketli makaralar sayesinde, yükü kaldırmak için gereken kuvvet azalır. Örneğin, bir hareketli makara kullanıldığında, yükü kaldırmak için gereken kuvvet yarıya iner.
Kuvvet Kazancı: Palangalarda kuvvet kazancı, yükü taşıyan ip sayısıyla doğru orantılıdır.
Farklı palanga çeşitleri, farklı sayıda makara ve farklı düzenlemelerle oluşturulabilir. İşte bazı yaygın palanga çeşitleri:
Palangalarda kuvvet kazancını hesaplamak için basit bir formül kullanabiliriz:
Kuvvet Kazancı = Yükü Taşıyan İp Sayısı
Örneğin, bir palangada 4 ip yükü taşıyorsa, kuvvet kazancı 4'tür. Bu, yükü kaldırmak için gereken kuvvetin, yükün ağırlığının 4'te 1'i olduğu anlamına gelir.
Eğer yükün ağırlığı $F_y$ ve uygulanan kuvvet $F_u$ ise:
$Kuvvet\ Kazancı = \frac{F_y}{F_u}$
Ağırlığı 200N olan bir yük, 4 hareketli makaradan oluşan bir palanga ile dengeleniyor. Uygulanması gereken kuvvet kaç N'dir?
Çözüm:
Kuvvet kazancı = Yükü Taşıyan İp Sayısı = 4
Uygulanması gereken kuvvet = $\frac{Yükün\ Ağırlığı}{Kuvvet\ Kazancı} = \frac{200N}{4} = 50N$
Doğru cevap: B) 50
Palangalar, birçok farklı alanda kullanılır:
Palangalar, kuvveti akıllıca kullanarak işlerimizi kolaylaştıran harika araçlardır. Makara sayısını artırarak, daha az kuvvetle daha ağır yükleri kaldırabiliriz. Unutmayın, fizik hayatımızın her alanında bize yardımcı olur!
