🧪 Çözeltiler: Temel Kavramlar
- 💧 Çözelti: Bir maddenin (çözünen) başka bir madde (çözücü) içinde homojen olarak dağılmasıyla oluşan karışımdır.
- ⚖️ Çözücü: Genellikle miktarı daha fazla olan ve diğer maddeyi içinde çözen bileşendir. Su, yaygın bir çözücüdür.
- 🍬 Çözünen: Çözücü içinde dağılan ve genellikle miktarı daha az olan bileşendir. Şeker, tuz gibi maddeler çözünen olabilir.
- ✨ Homojen Karışım: Her yerinde aynı özelliği gösteren karışımdır. Çözeltiler homojen karışımlardır.
🌡️ Çözünürlük
- ☀️ Tanım: Belirli bir sıcaklıkta, belirli miktardaki çözücüde çözünebilen maksimum madde miktarıdır. Genellikle gram/100 mL veya gram/100 g şeklinde ifade edilir.
- 🌡️ Sıcaklık Etkisi:
- Katıların çözünürlüğü genellikle sıcaklık arttıkça artar.
- Gazların çözünürlüğü genellikle sıcaklık arttıkça azalır.
- 🗜️ Basınç Etkisi: Katı ve sıvıların çözünürlüğü basınçtan çok az etkilenirken, gazların çözünürlüğü basınçla doğru orantılıdır (Henry Yasası).
🧮 Derişim Birimleri
⚖️ Kütlece Yüzde Derişim
100 gram çözeltide çözünen maddenin gram cinsinden miktarıdır.
Formül: Kütlece % = $\frac{Çözünen \ kütlesi}{Çözelti \ kütlesi} \times 100$
hacimce Yüzde Derişim
100 mL çözeltide çözünen maddenin mL cinsinden miktarıdır.
Formül: Hacimce % = $\frac{Çözünen \ hacmi}{Çözelti \ hacmi} \times 100$
🧪 Molarite (M)
1 litre çözeltide çözünen maddenin mol sayısıdır.
Formül: Molarite (M) = $\frac{Çözünen \ mol \ sayısı}{Çözelti \ hacmi \ (L)}$
🧪 Molalite (m)
1 kg çözücüde çözünen maddenin mol sayısıdır.
Formül: Molalite (m) = $\frac{Çözünen \ mol \ sayısı}{Çözücü \ kütlesi \ (kg)}$
➕ Seyreltme ve Karıştırma
- 💧 Seyreltme: Çözeltiye çözücü ekleyerek derişimini azaltma işlemidir. Çözünen madde miktarı değişmez.
- ⚗️ Seyreltme Formülü: $M_1V_1 = M_2V_2$ (M: molarite, V: hacim)
- 🤝 Karıştırma: Aynı türden iki veya daha fazla çözeltiyi karıştırarak yeni bir çözelti elde etme işlemidir.