🧪 2026 TYT Kimya: Molarite Birimleri Nelerdir?
Molarite, kimyada bir çözeltinin derişimini ifade etmenin en yaygın yollarından biridir. Bir çözeltideki çözünen maddenin mol sayısının, çözeltinin litre cinsinden hacmine oranıdır.
Molarite birimlerini anlamak, kimyasal hesaplamalar yapabilmek ve deneyleri doğru bir şekilde yorumlayabilmek için çok önemlidir.
- ⚖️ Molarite (M): En temel molarite birimidir. 1 litre çözeltide çözünmüş olan madde miktarını mol cinsinden ifade eder. Formülü:
$M = \frac{mol}{L}$
- 🧪 Molalite (m): Molalite, 1 kilogram çözücüde çözünen maddenin mol sayısıdır. Molariteden farklı olarak sıcaklıkla değişmez çünkü hacim yerine kütle kullanılır. Formülü:
$m = \frac{mol}{kg}$
- 💧 Kütle Yüzdesi (%): Bir çözeltideki çözünen maddenin kütlesinin, toplam çözelti kütlesine oranıdır. Genellikle yüzde (%) olarak ifade edilir. Formülü:
$\% = \frac{çözünen \ kütlesi}{çözelti \ kütlesi} \times 100$
- 📊 Hacim Yüzdesi (%): Bir çözeltideki çözünen maddenin hacminin, toplam çözelti hacmine oranıdır. Genellikle alkol içeren çözeltilerde kullanılır. Formülü:
$\% = \frac{çözünen \ hacmi}{çözelti \ hacmi} \times 100$
- 📍 ppm (Milyonda Bir Kısım): Çok düşük derişimlerdeki çözeltiler için kullanılır. Çözünen maddenin kütlesinin veya hacminin, çözeltinin toplam kütlesine veya hacmine oranıdır. Formülü:
$ppm = \frac{çözünen \ kütlesi}{çözelti \ kütlesi} \times 10^6$
- 📌 ppb (Milyarda Bir Kısım): ppm'den daha düşük derişimler için kullanılır. Çözünen maddenin kütlesinin veya hacminin, çözeltinin toplam kütlesine veya hacmine oranıdır. Formülü:
$ppb = \frac{çözünen \ kütlesi}{çözelti \ kütlesi} \times 10^9$
🌡️ Molarite ve Sıcaklık İlişkisi
Sıcaklık değiştikçe çözeltilerin hacmi de değişebilir. Bu durum, molarite değerini etkiler. Molalite ise kütle üzerinden hesaplandığı için sıcaklık değişimlerinden etkilenmez. Bu nedenle, sıcaklık değişimlerinin önemli olduğu durumlarda molalite tercih edilir.
🧪 Molarite Hesaplamalarında Dikkat Edilmesi Gerekenler
*
Birimlere Dikkat: Hacim biriminin litre (L) olduğundan emin olun. Eğer mililitre (mL) cinsinden verilmişse litreye çevirin.
*
Mol Kütlesi: Çözünen maddenin mol kütlesini doğru hesaplayın.
*
Çözelti Hacmi: Çözeltinin toplam hacmini doğru ölçün.
Molarite ve diğer derişim birimlerini anlamak, kimya problemlerini çözmek ve laboratuvar çalışmalarında başarılı olmak için temel bir gerekliliktir. Bol pratik yaparak bu konuyu pekiştirebilirsiniz!
