🧪 2026 TYT Kimya: Ortalama Mol Kütlesi Nedir?
Ortalama mol kütlesi, bir elementin veya bileşiğin izotoplarının doğada bulunma yüzdeleri dikkate alınarak hesaplanan ortalama atom kütlesidir. Yani, bir elementin farklı kütle numaralarına sahip atomlarının, doğada ne kadar sıklıkla bulunduğunu hesaba katarak bulduğumuz bir değerdir.
- ⚛️ İzotop: Aynı elementin farklı sayıda nötron içeren atomlarına izotop denir. İzotopların proton sayıları aynıdır, ancak kütle numaraları farklıdır.
- ⚖️ Mol Kütlesi: Bir elementin veya bileşiğin 1 molünün kütlesine mol kütlesi denir. Birimi genellikle gram/mol (g/mol) olarak ifade edilir.
⚗️ Ortalama Mol Kütlesi Nasıl Hesaplanır?
Ortalama mol kütlesini hesaplamak için aşağıdaki adımları izleyebiliriz:
- 📊 Verileri Topla: Elementin izotoplarının kütle numaralarını ve doğada bulunma yüzdelerini belirle.
- 🧮 Formülü Uygula: Ortalama mol kütlesini hesaplamak için aşağıdaki formülü kullan:
Ortalama Mol Kütlesi = (İzotop 1'in Kütlesi x İzotop 1'in Yüzdesi) + (İzotop 2'nin Kütlesi x İzotop 2'nin Yüzdesi) + ... / 100
Formülü daha matematiksel ifade edersek:
Ortalama Mol Kütlesi = $\sum_{i=1}^{n} (Kütle_i \times Yüzde_i) / 100$
- 💯 Sonucu Yorumla: Bulunan ortalama mol kütlesi, elementin periyodik tablodaki atom kütlesine yakın bir değer olmalıdır.
➕ Örnek Soru Çözümü
Soru: Doğada iki izotopu bulunan bir elementin izotoplarından birinin kütlesi 63 ve doğada bulunma yüzdesi %70, diğer izotopunun kütlesi ise 65 ve doğada bulunma yüzdesi %30'dur. Bu elementin ortalama mol kütlesi kaçtır?
Çözüm:
- ✔️ Adım 1: Verileri topluyoruz.
- İzotop 1'in Kütlesi: 63
- İzotop 1'in Yüzdesi: %70
- İzotop 2'nin Kütlesi: 65
- İzotop 2'nin Yüzdesi: %30
- ✔️ Adım 2: Formülü uyguluyoruz.
Ortalama Mol Kütlesi = (63 x 70) + (65 x 30) / 100
Ortalama Mol Kütlesi = 4410 + 1950 / 100
Ortalama Mol Kütlesi = 6360 / 100
Ortalama Mol Kütlesi = 63,6
- ✔️ Adım 3: Sonucu yorumluyoruz. Elementin ortalama mol kütlesi 63,6 g/mol'dür.
💡 İpuçları ve Püf Noktaları
- ✅ Yüzdelerin toplamının her zaman %100 olduğundan emin olun.
- ✅ Hesaplamaları yaparken dikkatli olun ve birimleri doğru kullanın.
- ✅ Ortalama mol kütlesi, elementin periyodik tablodaki atom kütlesiyle karşılaştırılabilir.
Umarım bu bilgiler, ortalama mol kütlesi konusunu anlamanıza yardımcı olmuştur! Başarılar!
