🧪 2026 TYT Kimya: Su İçin Hal Değişim Grafiği Nasıl Olmalıdır?
Su, hayatımızın vazgeçilmez bir parçasıdır ve doğada katı (buz), sıvı (su) ve gaz (buhar) olmak üzere üç farklı halde bulunur. Kimya sınavında başarılı olmak için suyun hal değişimlerini ve bu değişimlerin grafik üzerinde nasıl gösterildiğini anlamak çok önemlidir.
💧 Hal Değişimi Nedir?
Hal değişimi, bir maddenin ısı alarak veya vererek fiziksel halini değiştirmesidir. Suyun hal değişimleri erime, donma, buharlaşma, yoğunlaşma, süblimleşme ve kırağılaşmadır.
- 🧊 Erime: Katı haldeki suyun (buz) ısı alarak sıvı hale geçmesidir.
- ❄️ Donma: Sıvı haldeki suyun ısı vererek katı hale geçmesidir.
- 💨 Buharlaşma: Sıvı haldeki suyun ısı alarak gaz haline geçmesidir.
- 🌧️ Yoğunlaşma: Gaz haldeki suyun (buhar) ısı vererek sıvı hale geçmesidir.
- 🌬️ Süblimleşme: Katı haldeki suyun (buz) doğrudan gaz haline geçmesidir.
- 🌨️ Kırağılaşma: Gaz haldeki suyun (buhar) doğrudan katı hale geçmesidir.
📈 Su İçin Hal Değişim Grafiği
Su için hal değişim grafiği, sıcaklık ve zaman arasındaki ilişkiyi gösterir. Grafikte yatay eksen zamanı, dikey eksen ise sıcaklığı temsil eder.
🌡️ Grafiğin Bölümleri
- 🧊 Buzun Isınması: Grafiğin ilk bölümünde, buzun sıcaklığı artar. Bu bölümde madde hal değiştirmez, sadece sıcaklığı yükselir.
- 💧 Erime: Sıcaklık 0°C'ye ulaştığında buz erimeye başlar. Erime süresince sıcaklık sabit kalır çünkü verilen ısı, buzun hal değiştirmesi için kullanılır.
- 🌊 Suyun Isınması: Buz tamamen eridikten sonra, suyun sıcaklığı artmaya başlar. Bu bölümde de madde hal değiştirmez, sadece sıcaklığı yükselir.
- ♨️ Kaynama: Sıcaklık 100°C'ye ulaştığında su kaynamaya başlar. Kaynama süresince sıcaklık sabit kalır çünkü verilen ısı, suyun hal değiştirmesi için kullanılır.
- ☁️ Buharın Isınması: Su tamamen buharlaştıktan sonra, buharın sıcaklığı artmaya başlar.
📝 Grafikte Dikkat Edilmesi Gerekenler
- 📏 Yatay Çizgiler: Grafikteki yatay çizgiler, hal değişiminin gerçekleştiği sıcaklıkları gösterir. Bu sıcaklıklarda madde, ısı almasına rağmen sıcaklığı değişmez.
- 📈 Eğimli Çizgiler: Grafikteki eğimli çizgiler, maddenin aynı halde bulunduğu ve sıcaklığının değiştiği durumları gösterir.
- 📍 Erime ve Kaynama Noktaları: Suyun erime noktası 0°C, kaynama noktası ise 100°C'dir. Bu değerler, deniz seviyesindeki normal basınç altında geçerlidir. Basınç değiştiğinde erime ve kaynama noktaları da değişebilir.
🤔 Örnek Soru
Aşağıdaki grafik, saf bir maddenin ısıtılması sırasında sıcaklığının zamanla değişimini göstermektedir. Buna göre, maddenin hangi aralıklarda hal değiştirdiği söylenebilir?
Grafik (Buraya bir grafik çizimi eklenebilir. Grafik üzerinde yatay ve eğimli çizgiler olmalı, erime ve kaynama noktaları belirtilmeli.)
Çözüm: Grafikte yatay çizgilerin olduğu bölgelerde madde hal değiştirmektedir. Bu bölgeler, erime ve kaynama noktalarına karşılık gelir.
🎯 Sonuç
Su için hal değişim grafiğini anlamak, TYT Kimya sınavında karşınıza çıkabilecek soruları doğru cevaplamanıza yardımcı olacaktır. Grafiği dikkatlice inceleyerek, hal değişim sıcaklıklarını ve süreçlerini aklınızda tutmanız önemlidir. Başarılar!
