🎨 2026 TYT Yeni Nesil Açılım Soruları: Açılım Verildiğinde Cisim Yüksekliği Nasıl Bulunur?
Merhaba ortaokul öğrencileri! 2026 TYT'de karşınıza çıkabilecek yeni nesil açılım sorularından birine birlikte bakalım. Bu tür sorularda, bir cismin açılımı verilir ve bu açılımı kullanarak cismin yüksekliğini bulmanız istenir. İşte bu soruları çözmek için dikkat etmeniz gerekenler:
📐 Açılım Nedir?
Bir cismin (örneğin, bir kare prizma veya bir silindir) yüzeylerinin düz bir zemine serilmesiyle elde edilen şekle açılım denir.
🧱 Cisim Yüksekliği Nasıl Bulunur?
- 📏 Açılımı İncele: İlk olarak, verilen açılımı dikkatlice inceleyin. Hangi şekillerin bir araya geldiğini ve bu şekillerin hangi yüzeylere ait olduğunu belirleyin.
- 🔍 Yüksekliği Belirle: Genellikle, açılımda dikdörtgen veya kare şeklinde yüzeyler bulunur. Cismin yüksekliği, bu yüzeylerden birinin kenar uzunluğuna eşit olabilir. Özellikle prizmalarda ve silindirlerde bu durum geçerlidir.
- 🧩 Katlama Çizgilerini Takip Et: Açılımda katlama çizgileri bulunur. Bu çizgiler, cismin hangi kenarlarının bir araya geleceğini gösterir. Yüksekliği bulmak için bu çizgileri takip edin.
- 📐 Örnek Soru ve Çözümü:
Soru: Aşağıda bir kare prizmanın açılımı verilmiştir. Açılım üzerindeki bazı kenar uzunlukları santimetre cinsinden belirtilmiştir. Buna göre, kare prizmanın yüksekliği kaç cm'dir?
[Açılım Şekli]
Çözüm: Açılımda, kare prizmanın yan yüzlerini oluşturan dikdörtgenler bulunur. Bu dikdörtgenlerden birinin uzun kenarı 8 cm ve kısa kenarı 3 cm olarak verilmiştir. Kare prizmanın yüksekliği, bu dikdörtgenin kısa kenarına yani 3 cm'ye eşittir.
- 📝 Formülleri Hatırla: Bazı sorularda, cismin taban alanı veya çevresi gibi bilgiler verilebilir. Bu bilgileri kullanarak yüksekliği bulmak için uygun formülleri hatırlamanız gerekebilir. Örneğin, silindirin hacmi $V = \pi r^2 h$ formülüyle bulunur. Burada $h$ yükseklik, $r$ ise taban yarıçapıdır.
- 🤔 Mantık Yürüt: Bazen sorularda doğrudan bir uzunluk verilmez. Ancak, açılım üzerindeki diğer bilgileri kullanarak mantık yürüterek yüksekliği bulabilirsiniz. Örneğin, açılımda bir karenin çevresi verildiyse, bir kenar uzunluğunu bulup yüksekliğe ulaşabilirsiniz.
💡 İpuçları
- ✏️ Çizerek Anla: Açılımı bir kağıda çizerek veya keserek katlayıp cismi oluşturmaya çalışın. Bu, yüksekliği daha kolay görmenize yardımcı olabilir.
- ✔️ Kontrol Et: Bulduğunuz yüksekliğin, açılım üzerindeki diğer uzunluklarla tutarlı olup olmadığını kontrol edin.
- 🔄 Pratik Yap: Farklı cisimlerin açılımlarıyla ilgili sorular çözerek pratik yapın. Bu, soru tiplerine aşina olmanızı sağlar.
Umarım bu bilgiler, 2026 TYT'de karşınıza çıkabilecek açılım sorularını çözmenize yardımcı olur. Başarılar!
