📐 ALES Geometri: Çemberin Temel Elemanları
Çember, sabit bir noktaya eşit uzaklıkta bulunan noktaların oluşturduğu kapalı eğridir. Bu sabit nokta çemberin
merkezi, eşit uzaklık ise çemberin
yarıçapı olarak adlandırılır.
- 📍 Merkez (O): Çember üzerindeki tüm noktalara eşit uzaklıkta bulunan noktadır.
- 📏 Yarıçap (r): Merkezden çember üzerindeki herhangi bir noktaya olan uzaklıktır.
- เส้นผ่าศูนย์กลาง Çap (R): Merkezden geçen ve çember üzerindeki iki noktayı birleştiren doğru parçasıdır. Çap, yarıçapın iki katıdır (R = 2r).
- 弦 Kiriş: Çember üzerindeki herhangi iki noktayı birleştiren doğru parçasıdır. Çap, en uzun kiriştir.
- 弧 Yay: Çember üzerindeki iki nokta arasındaki eğridir.
⭕️ Dairenin Alanı ve Çevresi
Daire, çemberin çevrelediği alandır. Dairenin alanı ve çevresi aşağıdaki formüllerle hesaplanır:
- 🌀 Çevre (Ç): Çemberin uzunluğudur. $Ç = 2\pi r$ formülüyle hesaplanır. Burada $\pi$ (pi) yaklaşık olarak 3.14'e eşittir.
- ⏺️ Alan (A): Dairenin yüzey alanıdır. $A = \pi r^2$ formülüyle hesaplanır.
🧭 Çemberde Açılar
Çemberde merkez açı, çevre açı ve teğet-kiriş açı olmak üzere farklı açılar bulunur.
➕ Merkez Açı
Merkez açının köşesi çemberin merkezindedir ve ölçüsü gördüğü yayın ölçüsüne eşittir.
➖ Çevre Açı
Çevre açının köşesi çember üzerindedir ve ölçüsü gördüğü yayın ölçüsünün yarısına eşittir. Aynı yayı gören çevre açılar birbirine eşittir. Çapı gören çevre açı 90 derecedir.
✖️ Teğet-Kiriş Açı
Teğet-kiriş açının köşesi çember üzerindedir ve bir kenarı teğet, diğer kenarı kiriştir. Ölçüsü gördüğü yayın ölçüsünün yarısına eşittir.
📐 Çemberde Teğet ve Kesen
Bir çembere dışındaki bir noktadan çizilen teğetler arasındaki açıya
teğetler açısı denir. Teğetler açısı ile gördüğü yayın ölçüsünün toplamı 180 derecedir. Bir çemberi iki noktada kesen doğruya
kesen denir.
- 🎯 Teğet: Çemberi sadece bir noktada kesen doğrudur. Teğet, değme noktasında yarıçapa diktir.
- 🔪 Kesen: Çemberi iki noktada kesen doğrudur.
📝 ALES Geometri Sorularında Çember ve Daire
ALES geometri sorularında çember ve daire ile ilgili problemler genellikle şekil yeteneği ve formül bilgisini birleştirmenizi gerektirir. Soruları çözerken aşağıdaki stratejileri kullanabilirsiniz:
- ✍️ Şekli dikkatlice inceleyin ve verilen bilgileri şekil üzerinde işaretleyin.
- 📐 Gerekli formülleri hatırlayın ve uygulayın (alan, çevre, açı özellikleri vb.).
- 🧩 Ek çizimler yaparak (örneğin, merkezden kirişe dikme indirmek) soruyu daha kolay çözebilirsiniz.
- 🤔 Farklı çözüm yolları denemekten çekinmeyin.
