AYT İçin Devlet Teşkilatlanması: En Çok Çıkan Kavramlar ve Tanımlar

Question

Devlet teşkilatlanması ile ilgili çok fazla kavram var ve anlamlarını karıştırıyorum. En çok çıkan kavramları ve tanımları öğrenmek istiyorum ama nasıl çalışacağımı bilemiyorum.

Answer 1

🏛️ AYT İçin Devlet Teşkilatlanması: En Çok Çıkan Kavramlar ve Tanımlar

• 📜 Divan-ı Hümayun: Osmanlı Devleti'nde devlet işlerinin görüşüldüğü, karara bağlandığı en yüksek organdır. Günümüzdeki Bakanlar Kurulu'na benzetilebilir.
• 👑 Padişah: Osmanlı Devleti'nin en üst yöneticisi, mutlak otorite sahibi kişidir. Aynı zamanda halifedir.
• 🖋️ Sadrazam: Padişahın vekili olan, devlet işlerinde padişah adına yetki kullanan en yüksek dereceli devlet görevlisidir. Günümüzdeki Başbakan'a denk gelir.
• ⚔️ Vezir: Devlet işlerinde sadrazama yardımcı olan, farklı alanlarda uzmanlaşmış devlet görevlileridir.
• ✍️ Defterdar: Devletin mali işlerinden sorumlu olan görevlidir. Bütçeyi hazırlar, gelir ve giderleri kontrol eder. Günümüzdeki Maliye Bakanı'na benzetilebilir.
• 🛡️ Nişancı: Padişahın fermanlarına tuğrasını çeken, devletin yazışmalarını yürüten ve tapu kayıtlarını tutan görevlidir.
• 🗂️ Reisülküttap: Divan-ı Hümayun'da yazışma işlerini yürüten, dış ilişkilerden sorumlu olan görevlidir. Zamanla önemi artmış ve Dışişleri Bakanlığı'na dönüşmüştür.
• ⚓ Kaptanıderya: Osmanlı donanmasının komutanıdır. Denizlerdeki güvenliği sağlar ve seferlere komuta eder.
• ⚖️ Kazasker: Adalet işlerinden ve eğitim işlerinden sorumlu olan görevlidir. Kadı ve müderrislerin atamalarını yapar.
• 🕌 Şeyhülislam: Devlet işlerinde dini konularda fetva veren, İslam hukukuna uygunluğu denetleyen en yüksek dini otoritedir.

🏘️ Eyalet Yönetimi

• 💂 Beylerbeyi: Eyaletlerin en üst yöneticisidir. Padişah adına eyaleti yönetir ve güvenliği sağlar.
• ⚔️ Sancakbeyi: Sancakların en üst yöneticisidir. Beylerbeyine bağlı olarak görev yapar.
• 👮 Kadı: Şehirlerde ve kazalarda adalet işlerini yürüten, davalara bakan ve hüküm veren kişidir.
• 🛡️ Subaşı: Şehirlerde ve kasabalarda güvenliği sağlayan görevlidir.

💂 Ordu

• ⚔️ Yeniçeri: Osmanlı Devleti'nin daimi ordusunu oluşturan, maaşlı askerlerdir. Devşirme sistemi ile yetiştirilirlerdi.
• 🐎 Sipahi: Tımarlı sipahi olarak da bilinirler. Savaş zamanında orduya katılan, barış zamanında ise tımar topraklarını yöneten askerlerdir.
• 💣 Topçu: Ordunun top kullanan sınıfıdır. Kalelerin kuşatılmasında ve savaşlarda önemli rol oynarlardı.
• 🔨 Cebeci: Ordunun silah ve teçhizatlarının bakımını ve onarımını yapan sınıfıdır.
• 🎺 Mehter: Osmanlı ordusunun askeri bandosudur. Savaşlarda askerlere moral verirlerdi.

💰 Vergi Çeşitleri

• 🌾 Öşür: Müslümanlardan alınan ürün vergisidir.
• 💰 Haraç: Gayrimüslimlerden alınan ürün vergisidir.
• 🐐 Avarız: Olağanüstü durumlarda (savaş, doğal afet vb.) toplanan vergidir.
• 🐑 Cizye: Gayrimüslim erkeklerden askerlik yapmamaları karşılığında alınan vergidir.