🧪 Sıvı Çözeltiler: Gizemli Karışımlar Dünyası
Sıvı çözeltiler, hayatımızın her alanında karşımıza çıkan, iki veya daha fazla maddenin birbiri içinde homojen olarak dağıldığı karışımlardır. Bu karışımlarda, çözücü adı verilen madde genellikle sıvı haldedir ve diğer maddeleri (çözünenleri) kendi içinde çözer.
- 💧 Çözücü: Genellikle miktarı daha fazla olan ve diğer maddeleri çözen sıvıdır. Su, en yaygın çözücülerden biridir.
- 🍬 Çözünen: Çözücü içinde dağılan madde veya maddelerdir. Tuz, şeker veya alkol gibi maddeler suda çözünebilir.
- 🫙 Çözelti: Çözücü ve çözünenin homojen karışımıdır. Tuzlu su veya şekerli su, sıvı çözeltilere örnektir.
🌡️ Çözünürlüğü Etkileyen Faktörler
Bir maddenin başka bir madde içinde ne kadar çözünebileceği, yani çözünürlüğü, çeşitli faktörlere bağlıdır.
- 🌡️ Sıcaklık: Genellikle sıcaklık arttıkça katıların ve sıvıların çözünürlüğü artar. Gazların çözünürlüğü ise azalır.
- pressure Basınç: Basınç, özellikle gazların çözünürlüğünü etkiler. Basınç arttıkça gazların çözünürlüğü artar.
- polarite Çözücü ve Çözünenin Polaritesi: "Benzer benzeri çözer" ilkesi geçerlidir. Polar çözücüler polar maddeleri, apolar çözücüler ise apolar maddeleri daha iyi çözer.
🧮 Çözelti Derişimi
Çözelti derişimi, belirli bir miktar çözücü veya çözeltide çözünmüş madde miktarını ifade eder. Derişimi ifade etmek için farklı birimler kullanılır.
- ⚖️ Kütlece Yüzde Derişim: 100 gram çözeltide çözünmüş maddenin gram cinsinden miktarıdır.
- hacim Hacimce Yüzde Derişim: 100 mL çözeltide çözünmüş maddenin mL cinsinden miktarıdır.
- 🧪 Molarite (M): 1 litre çözeltide çözünmüş maddenin mol sayısıdır. Formülü: $M = \frac{n}{V}$ (n: mol sayısı, V: hacim (L))
💨 Gazlar: Uçucu Dünyanın Kuralları
Gazlar, belirli bir şekli ve hacmi olmayan, bulundukları kabın şeklini alan ve hacmini dolduran maddelerdir. Gazlar, yüksek hareket enerjisine sahip moleküllerden oluşur ve bu moleküller sürekli hareket halindedir.
- 🎈 İdeal Gaz Yasası: İdeal gazlar, belirli koşullar altında gazların davranışını tanımlayan bir yasadır. İdeal gaz yasası: $PV = nRT$ (P: basınç, V: hacim, n: mol sayısı, R: ideal gaz sabiti, T: sıcaklık)
- 🌬️ Kısmi Basınç: Bir gaz karışımında, her bir gazın toplam basınca yaptığı katkıdır. Dalton Kısmi Basınçlar Yasası'na göre, bir gaz karışımının toplam basıncı, her bir gazın kısmi basınçlarının toplamına eşittir.
- diffusion Gazların Difüzyonu ve Efüzyonu: Difüzyon, gazların kendiliğinden yayılmasıdır. Efüzyon ise gazların küçük bir delikten geçerek yayılmasıdır.
❓ Çözümlü Testler: Bilgilerinizi Test Edin
Şimdi öğrendiklerimizi pekiştirmek için birkaç çözümlü test sorusu çözelim.
-
Soru 1: 25°C'de 2 litre suda en fazla 360 gram NaCl (sofra tuzu) çözünebilmektedir. Buna göre, NaCl'nin çözünürlüğü kaç g/L'dir?
Çözüm: Çözünürlük, 1 litre çözücüde çözünen madde miktarıdır. Bu durumda, 2 litre suda 360 gram NaCl çözünüyorsa, 1 litre suda $\frac{360}{2} = 180$ gram NaCl çözünür. Cevap: 180 g/L
-
Soru 2: Sabit sıcaklıkta 5 litrelik bir kapta 2 mol H2 ve 3 mol N2 gazları bulunmaktadır. Toplam basınç 10 atm olduğuna göre, H2 gazının kısmi basıncı kaç atm'dir?
Çözüm: Dalton Kısmi Basınçlar Yasası'na göre, her bir gazın kısmi basıncı, mol kesri ile toplam basıncın çarpımına eşittir. H2'nin mol kesri: $\frac{2}{2+3} = 0.4$. H2'nin kısmi basıncı: $0.4 \times 10 = 4$ atm. Cevap: 4 atm
-
Soru 3: Aşağıdakilerden hangisi gazların özelliklerinden değildir?
- Belirli bir şekilleri yoktur.
- Sıkıştırılabilirler.
- Bulundukları kabın hacmini doldururlar.
- Tanecikleri arasındaki çekim kuvveti çok yüksektir.
Çözüm: Gazların tanecikleri arasındaki çekim kuvveti çok düşüktür. Bu nedenle, gazlar kolayca yayılırlar ve bulundukları kabın şeklini alırlar. Cevap: d