🤖 Doğruluk Tabloları: Kodlamanın Temel Taşı
Doğruluk tabloları,
mantıksal ifadelerin tüm olası girdi kombinasyonları için çıktılarını gösteren tablolardır. Dijital elektronikten yazılım geliştirmeye kadar birçok alanda kritik bir rol oynarlar.
- 🧠 Temel Kavram: Doğruluk tabloları, Boolean cebri prensiplerine dayanır. Boolean cebri, yalnızca iki değerle (doğru ve yanlış) ilgilenen bir matematik dalıdır. Kodlamadaki karşılıkları genellikle 1 (doğru) ve 0 (yanlış) olarak temsil edilir.
- 🧮 Mantıksal Operatörler: Doğruluk tabloları, temel mantıksal operatörlerin davranışlarını anlamak için kullanılır. Bu operatörler şunlardır:
- VE (AND): İki giriş de doğruysa, çıktı doğrudur.
- VEYA (OR): Girişlerden en az biri doğruysa, çıktı doğrudur.
- DEĞİL (NOT): Girişi tersine çevirir; doğruysa yanlış, yanlışsa doğru yapar.
- 💻 Kodlamadaki Yeri: Kod yazarken, karmaşık koşulları değerlendirmek ve programın doğru kararlar vermesini sağlamak için doğruluk tablolarından yararlanırız. Özellikle if-else yapılarında ve döngülerde sıklıkla kullanılırlar.
🎨 Temel Mantıksal Operatörlerin Doğruluk Tabloları
Aşağıda, en sık kullanılan mantıksal operatörlerin doğruluk tabloları bulunmaktadır:
🍎 VE (AND) Operatörü
| A | B | A VE B |
|---|---|--------|
| 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 0 |
| 1 | 0 | 0 |
| 1 | 1 | 1 |
🍎 VEYA (OR) Operatörü
| A | B | A VEYA B |
|---|---|--------|
| 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 1 |
| 1 | 0 | 1 |
| 1 | 1 | 1 |
🍎 DEĞİL (NOT) Operatörü
| A | DEĞİL A |
|---|--------|
| 0 | 1 |
| 1 | 0 |
🔑 Karmaşık İfadelerin Değerlendirilmesi
Daha karmaşık mantıksal ifadeler, doğruluk tabloları kullanılarak adım adım değerlendirilebilir. Örneğin, $(A \text{ VE } B) \text{ VEYA } (\text{DEĞİL } C)$ ifadesini ele alalım. Bu ifadeyi değerlendirmek için, önce VE ve DEĞİL işlemlerini yapar, ardından VEYA işlemini uygularız.
- 🧩 Örnek:
Üç değişkenimiz olsun: A, B ve C. Bu değişkenlerin alabileceği tüm değer kombinasyonları için ifadenin sonucunu gösteren bir doğruluk tablosu oluşturabiliriz.
Örneğin, A=1, B=0 ve C=1 ise:
- A VE B = 1 VE 0 = 0
- DEĞİL C = DEĞİL 1 = 0
- (A VE B) VEYA (DEĞİL C) = 0 VEYA 0 = 0
Bu türden karmaşık ifadeler, özellikle karar verme süreçlerinde ve veri filtreleme işlemlerinde yaygın olarak kullanılır.
- 💡 Fayda: Doğruluk tabloları, mantıksal ifadelerin davranışlarını görselleştirmek ve hataları tespit etmek için güçlü bir araçtır. Özellikle karmaşık sistemlerin tasarımında ve test edilmesinde büyük önem taşırlar.
