📚 Hakimlik İSG: Çıkmış Sorularla Konu Tekrarı ve Pekiştirme
İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) mevzuatı, hakimlik sınavlarında önemli bir yer tutar. Bu nedenle, çıkmış soruları inceleyerek hem konu tekrarı yapmak hem de soru tiplerine aşina olmak büyük önem taşır. İşte size çıkmış sorularla desteklenmiş bir İSG konu tekrarı ve pekiştirme rehberi:
⚖️ Temel Kavramlar ve Tanımlar
- 🍎 İş Sağlığı: Çalışanların fiziksel, ruhsal ve sosyal iyilik halini korumayı ve geliştirmeyi amaçlayan multidisipliner bir yaklaşımdır.
- 🛡️ İş Güvenliği: İşyerindeki tehlikelerden kaynaklanan riskleri ortadan kaldırmak veya en aza indirmek için yapılan sistemli çalışmalardır.
- ⚠️ Tehlike: Çalışanların yaralanmasına, hastalanmasına, mal veya çevreye zarar gelmesine neden olabilecek potansiyel kaynak veya durumdur.
- 🔥 Risk: Tehlikeli bir olayın meydana gelme olasılığı ile bu olayın yol açabileceği zararın (şiddeti) bileşkesidir.
Örnek Soru: (Çıkmış Soru) Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliğinin temel amaçlarından biri değildir?
A) Çalışanları iş kazaları ve meslek hastalıklarından korumak
B) Üretimi artırmak
C) Çalışma ortamını iyileştirmek
D) İş verimini yükseltmek
E) İşletme güvenliğini sağlamak
Doğru Cevap: B) Üretimi artırmak (Üretim artışı dolaylı bir sonuçtur, temel amaç değildir.)
🚧 Risk Değerlendirmesi
- 🔍 Risk Değerlendirmesi: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek değerlendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılmasıdır.
- 📊 Risk Değerlendirmesi Aşamaları: Tehlikelerin belirlenmesi, risklerin belirlenmesi ve analizi, risk kontrol tedbirlerinin belirlenmesi, dokümantasyon, gözden geçirme ve güncelleme.
Örnek Soru: (Çıkmış Soru) Risk değerlendirmesi sürecinde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Tehlikelerin tanımlanması
B) Risklerin analizi
C) Kontrol tedbirlerinin belirlenmesi
D) İşletme karının hesaplanması
E) Risk değerlendirmesi dokümanının hazırlanması
Doğru Cevap: D) İşletme karının hesaplanması
⚙️ İş Kazası ve Meslek Hastalıkları
- 🤕 İş Kazası: İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, çalışanı bedenen veya ruhen zarara uğratan olaydır.
- 🦠 Meslek Hastalığı: Çalışanın yaptığı işin niteliği veya çalışma koşulları yüzünden tekrarlanan şekilde maruz kalınan bir etken sonucu oluşan hastalıktır.
- 📝 Bildirim Yükümlülüğü: İş kazaları ve meslek hastalıkları, ilgili mevzuat gereğince Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) bildirilmelidir.
Örnek Soru: (Çıkmış Soru) Aşağıdakilerden hangisi meslek hastalığına örnek değildir?
A) Silikozis
B) Kurşun zehirlenmesi
C) Karpal tünel sendromu
D) Grip
E) Kaynakçı pnömonisi
Doğru Cevap: D) Grip (Grip, genellikle bulaşıcı bir hastalıktır ve işle doğrudan ilişkili değildir.)
🛡️ Kişisel Koruyucu Donanımlar (KKD)
- 🥽 KKD: Çalışanı, işyerinde bulunan tehlikelerden koruyan, kişisel olarak kullanılan donanımlardır. Örneğin: baret, gözlük, eldiven, maske, kulaklık, emniyet kemeri vb.
- ✅ KKD Seçimi: KKD'ler, yapılacak işe ve risklere uygun olarak seçilmelidir.
- 📢 Eğitim: Çalışanlar, KKD'lerin doğru kullanımı, bakımı ve saklanması konusunda eğitilmelidir.
Örnek Soru: (Çıkmış Soru) Aşağıdakilerden hangisi kişisel koruyucu donanım değildir?
A) Baret
B) Yangın söndürme cihazı
C) Eldiven
D) Gözlük
E) Maske
Doğru Cevap: B) Yangın söndürme cihazı (Yangın söndürme cihazı, toplu koruma önlemidir.)
🔥 Acil Durum Planları
- 🚨 Acil Durum Planı: İşyerinde meydana gelebilecek yangın, deprem, sel gibi acil durumlara karşı hazırlanan plandır.
- 📞 Acil Durum Ekipleri: Arama, kurtarma, yangınla mücadele, ilk yardım gibi konularda eğitim almış ekiplerin oluşturulması gereklidir.
- Evakuasyon: Acil durumlarda çalışanların güvenli bir şekilde tahliye edilmesini sağlamak amacıyla yapılan planlamadır.
⚖️ Yasal Mevzuat
- 📜 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: Türkiye'deki İSG mevzuatının temelini oluşturur.
- 📑 İlgili Yönetmelikler: İş güvenliği uzmanlarının görev, yetki ve sorumlulukları; risk değerlendirmesi yönetmeliği; kişisel koruyucu donanım yönetmeliği gibi çeşitli yönetmelikler bulunmaktadır.
Örnek Soru: (Çıkmış Soru) 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre, işverenin genel yükümlülükleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlama
B) Riskleri değerlendirme
C) Çalışanlara eğitim verme
D) İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme
E) İşletme karını artırma
Doğru Cevap: E) İşletme karını artırma
🌱 Sürdürülebilirlik ve İSG
- 🌍 Sürdürülebilirlik: Çevresel, sosyal ve ekonomik faktörleri dikkate alarak gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama yeteneğinden ödün vermeden bugünkü ihtiyaçları karşılamaktır.
- 🤝 İSG ve Sürdürülebilirlik İlişkisi: İş sağlığı ve güvenliği uygulamaları, sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmada önemli bir rol oynar.
Bu rehber, hakimlik sınavına hazırlanan adaylar için İSG konularını tekrar etme ve çıkmış sorularla pekiştirme imkanı sunmaktadır. Başarılar dilerim!
