Kat mülkiyeti, tamamlanmış bir yapının bağımsız bölümleri üzerinde kurulan bir mülkiyet türüdür. Bu, daire, dükkan, ofis gibi bölümlerin ayrı ayrı kişiler adına tapuya kaydedilmesi anlamına gelir. Kat mülkiyeti olan bir yapıda, her bağımsız bölümün maliki, kendi bölümü üzerinde tam hak sahibi olurken, ortak alanlarda (örneğin merdivenler, asansör, bahçe) diğer kat malikleriyle birlikte paydaş olur.
Kat irtifakı ise, henüz tamamlanmamış veya inşaatına başlanmamış bir yapı üzerindeki bağımsız bölümler için kurulan bir haktır. Bu hak, gelecekte kat mülkiyetine dönüşecek olan bağımsız bölümler üzerinde, inşaat sürecinde sahip olunan bir tür ön haktır. Kat irtifakı, yapı tamamlandığında ve iskan ruhsatı alındığında kat mülkiyetine çevrilir.
Temel fark, yapının tamamlanmış olup olmamasıdır. Kat mülkiyeti tamamlanmış yapılar için, kat irtifakı ise henüz tamamlanmamış yapılar için söz konusudur.
Seçiminiz, ihtiyaçlarınıza ve beklentilerinize bağlıdır. Eğer hazır ve taşınmaya uygun bir ev arıyorsanız, kat mülkiyeti sizin için daha uygun olabilir. Ancak, inşaat sürecinde yer almak ve daha uygun fiyatlı bir yatırım yapmak istiyorsanız, kat irtifakı da değerlendirilebilir.
Eğer yatırım amacıyla bir gayrimenkul alıyorsanız, kat irtifakı daha cazip olabilir. İnşaat tamamlandığında değer artışı potansiyeli daha yüksektir. Ancak, riskleri de göz önünde bulundurmak önemlidir.
Oturma amacıyla bir ev alıyorsanız, kat mülkiyeti daha güvenli bir seçenektir. Evinizi hemen kullanmaya başlayabilir ve herhangi bir inşaat riskiyle karşılaşmazsınız.
Kat mülkiyeti ve kat irtifakı, gayrimenkul yatırımında farklı seçenekler sunar. Seçim yaparken, ihtiyaçlarınızı, beklentilerinizi ve risk toleransınızı dikkate almanız önemlidir. Her iki durumda da, bir uzmana danışmak ve tapu kayıtlarını dikkatlice incelemek faydalı olacaktır.