Kira artışları, hem ev sahipleri hem de kiracılar için hassas bir konu. Yasal düzenlemeler ve hakkaniyet ilkesi çerçevesinde, kira artışının nasıl olması gerektiği büyük önem taşıyor. Bu yazımızda, ev sahibinin kirayı ne kadar artırabileceğine dair merak edilenleri detaylı bir şekilde ele alacağız.
Türkiye'de kira artış oranları, Borçlar Kanunu ve ilgili mevzuatlarla belirlenmiştir. 1 Temmuz 2023 tarihinden itibaren geçerli olan düzenlemeye göre, konut kiralarında bir önceki yılın Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranının %25'i aşmamak kaydıyla artış yapılabilir. Bu oran, 1 Temmuz 2024'e kadar geçerli olacak olup, daha sonraki dönemler için yeniden düzenleme yapılması bekleniyor.
Kira sözleşmesinde, yasal sınırlar içinde kalmak koşuluyla, kira artışına dair özel hükümler yer alabilir. Ancak, bu hükümlerin yasal düzenlemelere aykırı olmaması gerekmektedir. Örneğin, sözleşmede TÜFE yerine farklı bir endekse göre artış öngörülmüş olsa bile, %25 sınırı aşılmamalıdır.
Kira artışında sadece yasal düzenlemelere uymak yeterli değildir; aynı zamanda hakkaniyet ilkesi de gözetilmelidir. Hakkaniyet ilkesi, tarafların menfaatlerini dengede tutmayı ve adil bir sonuca ulaşmayı amaçlar. Özellikle uzun süreli kiracılık ilişkilerinde, piyasa koşulları ve evin durumu dikkate alınarak makul bir artış yapılması önemlidir.
Eğer kira artışı konusunda ev sahibi ve kiracı arasında anlaşmazlık yaşanırsa, kira tespit davası açılabilir. Bu dava, mahkeme tarafından bilirkişi incelemesi yapılarak, o bölgedeki emsal kira bedelleri ve evin özelliklerine göre kira bedelinin belirlenmesini sağlar. Mahkeme kararıyla belirlenen kira bedeli, bağlayıcı olur.
Kira artışı, genellikle kira sözleşmesinin yenilenme tarihinde yapılır. Ancak, taraflar arasında farklı bir anlaşma yoksa, kira sözleşmesinin başlangıç tarihinden itibaren bir yıl geçtikten sonra artış uygulanabilir.
Diyelim ki mevcut kira bedeli 5.000 TL ve TÜFE oranı %20. Bu durumda yapılabilecek en yüksek artış miktarı:
$5000 * 0.20 = 1000$ TL'dir.
Yeni kira bedeli ise $5000 + 1000 = 6000$ TL olacaktır.
Ancak, 1 Temmuz 2023 - 1 Temmuz 2024 arasındaki dönemde bu artış oranı %25 ile sınırlı olduğu için, en fazla $5000 * 0.25 = 1250$ TL artış yapılabilir ve yeni kira bedeli 6250 TL olur.
Kira artışında hakkaniyet ilkesi ve yasal düzenlemeler, hem ev sahiplerinin hem de kiracıların haklarını korumayı amaçlar. Tarafların bu konuda bilinçli olması ve anlaşmazlık durumunda yasal yollara başvurmaktan çekinmemesi önemlidir. Unutmayın, adil bir kira ilişkisi, uzun vadeli memnuniyetin anahtarıdır.
