? KPSS Deyimler ve Atasözleri Konu Anlatımı
Bu bölümde, KPSS Türkçe testinde sıkça karşılaşılan deyimler ve atasözleri konusunu öğreneceğiz. Bu ifadeler, dilimizin zenginliğini yansıtan ve anlatım gücünü artıran kalıplaşmış sözlerdir.
? Deyim Nedir?
Deyimler, genellikle gerçek anlamı dışında kullanılan, birden fazla sözcükten oluşan kalıplaşmış ifadelerdir.
- ? Özellikleri:
- ? Genellikle mastar halinde bulunur (ağzından baklayı çıkarmak gibi)
- ? Çoğunlukla mecaz anlam taşır
- ? Kalıplaşmıştır, sözcükleri değiştirilemez
- ? Cümle halinde de olabilirler (ateş olmayan yerden duman çıkmaz gibi)
? Deyim Örnekleri:
- ? Ateş püskürmek → Çok sinirlenmek
- ? Kulak kabartmak → Merakla dinlemek
- ? Gözden düşmek → Değer kaybetmek
- ? İpiyle kuyuya inilmez → Güvenilmez kişi
?️ Atasözü Nedir?
Atasözleri, atalarımızın uzun deneyimlerinden ve gözlemlerinden süzülerek günümüze ulaşan, öğüt verici, yol gösterici kalıplaşmış sözlerdir.
- ? Özellikleri:
- ? Uzun deneyim ve gözlem ürünüdür
- ? Öğüt ve ders vericidir
- ? Toplumsal değerleri yansıtır
- ? Kimi zaman gerçek, kimi zaman mecaz anlam taşır
? Atasözü Örnekleri:
- ? Arı, bal alacak çiçeği bilir → İşini bilen kişi, nereden yararlanacağını bilir
- ? Bugünün işini yarına bırakma → İşlerini zamanında yap
- ? Birlikten kuvvet doğar → Dayanışma güç verir
- ⚖️ Davulun sesi uzaktan hoş gelir → Uzaktan cazip görünen şeyler yakından öyle değildir
? Deyim ve Atasözü Arasındaki Farklar
- ✅ Deyimler daha çok durum bildirirken, atasözleri öğüt ve ders verir
- ✅ Deyimler genellikle mastar halindeyken, atasözleri cümle şeklindedir
- ✅ Deyimler kişisel durumları anlatırken, atasözleri evrensel gerçekleri ifade eder
? KPSS'de Çıkabilecek Önemli Deyim ve Atasözleri
? Sık Kullanılan Deyimler:
- ? Abayı yakmak → Âşık olmak
- ?️ Ağzı kulaklarına varmak → Çok sevinmek
- ?️ Göz koymak → İstemek, elde etmeye çalışmak
- ? Eli kolu bağlı kalmak → Çaresiz kalmak
? Sık Kullanılan Atasözleri:
- ? Ak akçe kara gün içindir → Tasarruf etmek önemlidir
- ? Ağaç yaşken eğilir → Eğitime küçük yaşta başlanmalı
- ? Damlaya damlaya göl olur → Küçük birikimler büyük sonuçlar doğurur
- ? Komşu komşunun külüne muhtaçtır → Dayanışma önemlidir
? Anlamlarına Göre Atasözleri
- ? Mecaz Anlamlı: "Ateş düştüğü yeri yakar" → Kişi, en çok kendi derdini anlar
- ? Gerçek Anlamlı: "Bugünün işini yarına bırakma" → İşlerini erteleme
- ? Hem Mecaz Hem Gerçek: "Dost kara günde belli olur" → Gerçek dost zor zamanda belli olur
? KPSS İpucu: Sınavda deyim ve atasözlerinin anlamlarını tam olarak bilmek çok önemlidir. Bu nedenle bol bol örnek cümleler kurarak çalışmanızı öneririz.
