🎯 KPSS'de En Çok Çıkan Noktalama İşaretleri ve Püf Noktaları
Noktalama işaretleri, yazılı anlatımın olmazsa olmazıdır. KPSS'de de sıklıkla karşımıza çıkan bu konu, dikkat ve pratik gerektirir. İşte en çok çıkan işaretler ve püf noktaları:
📌 Virgül (,)
- 🍎 Görevleri:
- 🍏 Eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırır. Örnek: "Elma, armut, kiraz aldım."
- 🍏 Sıralı cümleleri ayırır. Örnek: "Geldim, gördüm, yendim."
- 🍏 Uzun cümlelerde özneyi belirtmek için kullanılır.
- 🍏 Ara söz ve ara cümleleri belirtmek için kullanılır.
- 🍏 Tırnak içinde olmayan aktarma cümlelerinden sonra kullanılır.
- 🍎 Püf Noktaları:
- 🍏 "Ve, veya, yahut" bağlaçlarından önce ve sonra virgül kullanılmaz.
- 🍏 Tekrarlı bağlaçlardan (hem…hem, ya…ya, ne…ne) önce ve sonra virgül kullanılmaz.
- 🍏 Cümlede zarf-fiil varsa, zarf-fiilden sonra virgül kullanılmaz (ancak art arda zarf-fiiller varsa kullanılabilir).
📌 Noktalı Virgül (;)
- 🍎 Görevleri:
- 🍏 Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için kullanılır.
- 🍏 Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır.
- 🍏 Kendisinden sonra açıklama yapılacak cümleden sonra kullanılır.
- 🍎 Püf Noktaları:
- 🍏 Noktalı virgülün kullanımı, virgülün yetersiz kaldığı durumlarda devreye girer.
- 🍏 Genellikle daha kapsamlı bir ayırma görevi üstlenir.
📌 İki Nokta (:)
- 🍎 Görevleri:
- 🍏 Kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna konur.
- 🍏 Karşılıklı konuşmalarda konuşan kişiyi belirten sözlerden sonra konur.
- 🍏 Edebi eserlerde konuşma bölümünden önce konur.
- 🍏 Matematikte bölme işareti olarak kullanılır.
- 🍎 Püf Noktaları:
- 🍏 İki noktadan sonra gelen açıklama cümle ise büyük harfle başlar, örnek ise küçük harfle başlar.
- 🍏 Özel isimler iki noktadan sonra geldiğinde büyük harfle başlar.
📌 Üç Nokta (...)
- 🍎 Görevleri:
- 🍏 Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur.
- 🍏 Kaba sayıldığı için veya herhangi bir sebepten dolayı açıklanmak istenmeyen kelime ve bölümlerin yerine konur.
- 🍏 Alıntılarda, atlanan yerleri göstermek için kullanılır.
- 🍏 Ünlem ve soru işaretinden sonra da kullanılabilir.
- 🍎 Püf Noktaları:
- 🍏 Üç nokta, cümlenin bittiği anlamına gelmez; sadece bir eksiklik veya tamamlanmamışlık ifade eder.
- 🍏 Anlatıma güç katmak için kullanılır.
📌 Soru İşareti (?)
- 🍎 Görevleri:
- 🍏 Soru bildiren cümle veya sözlerin sonuna konur.
- 🍏 Bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan durumlar için kullanılır.
- 🍎 Püf Noktaları:
- 🍏 Soru anlamı taşıyan her cümlenin sonuna konulmaz (dolaylı anlatım).
- 🍏 "Mi" soru eki her zaman ayrı yazılır ve kendisinden önce gelen kelimeye bitişik yazılır.
📌 Ünlem İşareti (!)
- 🍎 Görevleri:
- 🍏 Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşkınlık gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna konur.
- 🍏 Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur.
- 🍏 Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden sonra yay ayraç içinde kullanılır.
- 🍎 Püf Noktaları:
- 🍏 Ünlem işareti, anlamı güçlendirmek için birden fazla kullanılabilir (ancak aşırıya kaçmamak gerekir).
- 🍏 Seslenme ve hitaplarda virgül yerine ünlem de kullanılabilir. Bu durumda cümle büyük harfle başlar.
📌 Tırnak İşareti (" ")
- 🍎 Görevleri:
- 🍏 Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tırnak içine alınır.
- 🍏 Özel olarak belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınır.
- 🍏 Kitap ve yazı adları tırnak içine alınır.
- 🍎 Püf Noktaları:
- 🍏 Tırnak içindeki alıntının sonuna konan noktalama işareti tırnak içinde kalır.
- 🍏 Cümle içinde geçen kitap veya yazı adları tırnak içine alınmazsa eğik yazılabilir.
📌 Köşeli Ayraç ([ ])
- 🍎 Görevleri:
- 🍏 Ayraç içinde ayraç kullanılması gerektiği durumlarda kullanılır.
- 🍏 Alıntılarda, alıntıyı yapanın eklediği sözler için kullanılır.
- 🍏 Kaynak belirtirken kullanılır.
📌 Eğik Çizgi (/)
- 🍎 Görevleri:
- 🍏 Dizeler yan yana yazıldığında dizelerin arasına konur.
- 🍏 Adres yazarken apartman numarası ile daire numarası arasına ve semt ile şehir arasına konur.
- 🍏 Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı ayırmak için kullanılır.
- 🍏 "Ve, veya" anlamlarında kullanılır.
📌 Kesme İşareti (')
- 🍎 Görevleri:
- 🍏 Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır.
- 🍏 Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için kullanılır.
- 🍏 Sayılara getirilen ekleri ayırmak için kullanılır.
- 🍏 Şiirde ölçü gereği düşen sesleri göstermek için kullanılır.
- 🍎 Püf Noktaları:
- 🍏 Kurum, kuruluş adlarına getirilen ekler kesmeyle ayrılmaz.
- 🍏 Sonunda 3. tekil kişi iyelik eki olan özel ada, bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmaz.
Bu noktalama işaretlerini ve püf noktalarını öğrenerek KPSS'de bu konudan gelebilecek soruları kolaylıkla çözebilirsiniz. Başarılar!
