🎯 Oran Orantı Nedir?
Oran orantı, matematikte iki şeyin birbirine göre nasıl değiştiğini anlamamızı sağlayan çok önemli bir konu. Özellikle
TYT sınavında karşımıza sıkça çıkıyor ve doğru taktiklerle bu soruları hızlıca çözebiliriz.
- 🍎 Oran: İki çokluğun birbirine bölünerek karşılaştırılmasıdır. Örneğin, bir sınıftaki kız öğrencilerin sayısının erkek öğrencilerin sayısına oranı.
- 🍎 Orantı: İki veya daha fazla oranın birbirine eşit olmasıdır. Yani, iki farklı durumdaki oranların aynı olması.
⏱️ TYT'de Neden Önemli?
TYT sınavında zaman çok değerli. Oran orantı sorularını hızlı ve doğru çözmek, diğer sorulara daha fazla zaman ayırmanızı sağlar. İşte size zaman kazandıracak bazı taktikler:
- 💡 Doğru Orantı: İki çokluktan biri artarken diğeri de aynı oranda artıyorsa (veya biri azalırken diğeri de aynı oranda azalıyorsa) doğru orantı vardır. Örneğin, ne kadar çok çalışırsan, sınavda o kadar başarılı olursun.
- 💡 Ters Orantı: İki çokluktan biri artarken diğeri aynı oranda azalıyorsa (veya biri azalırken diğeri aynı oranda artıyorsa) ters orantı vardır. Örneğin, bir işi ne kadar çok kişi yaparsa, iş o kadar kısa sürede biter.
✍️ Taktikler ve İpuçları
➕ İçler Dışlar Çarpımı
Doğru orantı problemlerini çözerken en çok kullanılan yöntemlerden biri içler dışlar çarpımıdır. Eğer $\frac{a}{b} = \frac{c}{d}$ ise, $a \cdot d = b \cdot c$ olur.
Örnek:
Bir tarifte 2 bardak un ile 1 bardak şeker kullanılıyor. Eğer 6 bardak un kullanırsak kaç bardak şeker kullanmamız gerekir?
$\frac{2}{1} = \frac{6}{x}$
$2 \cdot x = 1 \cdot 6$
$x = 3$ bardak şeker
➗ Orantı Sabiti
Orantı sabiti, doğru orantılı veya ters orantılı çokluklar arasındaki ilişkiyi gösteren sayıdır. Soruları çözerken orantı sabitini bulmak, işinizi kolaylaştırır.
Örnek:
Bir araç sabit hızla hareket ediyor. 3 saatte 240 km yol alıyorsa, 5 saatte kaç km yol alır?
$\frac{3}{240} = \frac{5}{x}$
$3x = 240 \cdot 5$
$x = 400$ km
➖ Ters Orantıda Çarpım Sabiti
Ters orantılı çokluklarda, çoklukların çarpımı sabittir. Yani, $a \cdot b = k$ (sabit).
Örnek:
6 işçi bir işi 8 günde bitiriyor. Aynı işi 4 günde bitirmek için kaç işçi gerekir?
$6 \cdot 8 = x \cdot 4$
$48 = 4x$
$x = 12$ işçi
📝 Pratik Yapmak Şart!
Unutmayın, matematik sorularını çözmenin en iyi yolu bol bol pratik yapmaktır. Ne kadar çok soru çözerseniz, o kadar çok taktik geliştirir ve hızlanırsınız.
TYT sınavında başarılar!
