🗳️ Oy Sayımı ve Dökümü: Hukuki Süreç Nasıl İşler?
Oy sayımı ve dökümü, seçim sürecinin en kritik aşamalarından biridir. Bu süreç, oyların şeffaf, adil ve doğru bir şekilde belirlenmesini sağlayarak demokrasinin temelini oluşturur. Hukuki süreç, oy verme işleminin tamamlanmasının ardından başlar ve sonuçların kesinleşmesine kadar devam eder. İşte bu sürecin aşamaları:
📜 Oy Verme İşleminin Sona Ermesi
- ⏰ Oy Verme Saatleri: Oy verme işlemi, Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından belirlenen saatler arasında gerçekleştirilir. Genellikle sabah 08:00'de başlar ve akşam 17:00'de sona erer.
- 🚪 Sandıkların Kapatılması: Oy verme saatinin bitiminde, sandık kurulu başkanı sandıkları kapatır ve oy verme işleminin sona erdiğini ilan eder.
🧮 Sandık Kurulu İşlemleri
- 🔒 Mühür Kontrolü: Sandık kurulu, sandıkların ve kullanılan malzemelerin mühürlerinin sağlam olup olmadığını kontrol eder.
- 🔢 Oy Sayımına Hazırlık: Sandık kurulu, oy sayımına başlamadan önce gerekli hazırlıkları yapar. Bu, oy sayım cetvellerinin hazırlanması ve sayım için uygun bir ortamın sağlanmasını içerir.
📊 Oy Sayım ve Döküm Süreci
- ✉️ Zarfların Açılması: Sandık kurulu başkanı, oy zarflarını tek tek açar ve oyların sayımına başlar.
- 👁️ Oyların İncelenmesi: Açılan her oy pusulası, sandık kurulu üyeleri tarafından incelenir. Geçerli ve geçersiz oylar ayrılır.
- ✍️ Tutanak Tutulması: Sayım sonuçları, sandık kurulu tarafından tutanak altına alınır. Tutanakta, kullanılan toplam oy sayısı, geçerli oy sayısı, geçersiz oy sayısı ve her bir adaya/partiye verilen oy sayısı ayrı ayrı belirtilir.
⚖️ Geçerli ve Geçersiz Oylar
- ✅ Geçerli Oy: Üzerinde herhangi bir işaret veya yazı bulunmayan, usulüne uygun şekilde işaretlenmiş ve hangi adaya veya partiye verildiği açıkça belli olan oylar geçerli sayılır.
- ❌ Geçersiz Oy: Birden fazla adaya veya partiye oy verilmiş, üzerinde seçmenin kimliğini belli edecek herhangi bir işaret bulunan, yırtılmış veya karalanmış oylar geçersiz sayılır.
📢 Sonuçların İlanı ve İtiraz Süreci
- 📣 Sonuçların İlanı: Sandık kurulu, sayım işleminin tamamlanmasının ardından sandık sonuçlarını ilan eder. Sonuçlar, sandık çevresinde bulunanlara duyurulur ve tutanaklar ilgili seçim kurullarına teslim edilir.
- ❓ İtiraz Hakkı: Siyasi partiler ve adaylar, sandık sonuçlarına itiraz etme hakkına sahiptir. İtirazlar, belirli süreler içinde ilçe ve il seçim kurullarına yapılır.
🏢 İlçe ve İl Seçim Kurulları
- 📝 İtirazların Değerlendirilmesi: İlçe ve il seçim kurulları, yapılan itirazları değerlendirir ve karara bağlar. İtirazların kabul edilmesi durumunda, oylar yeniden sayılabilir veya seçim sonuçları değiştirilebilir.
- 💯 Sonuçların Birleştirilmesi: İlçe seçim kurulları, sandık sonuçlarını birleştirerek ilçe sonuçlarını belirler. İl seçim kurulları da ilçe sonuçlarını birleştirerek il sonuçlarını ilan eder.
🏛️ Yüksek Seçim Kurulu (YSK)
- 📢 Kesin Sonuçların İlanı: YSK, il seçim kurullarından gelen sonuçları birleştirerek Türkiye genelindeki seçim sonuçlarını kesin olarak ilan eder.
- ✔️ İtirazların İncelenmesi: YSK, seçim sürecine ilişkin son itirazları inceler ve karara bağlar. YSK'nın kararları kesindir ve yargı yolu kapalıdır.
Oy sayımı ve dökümü süreci, demokrasinin sağlıklı işlemesi için büyük önem taşır. Bu sürecin her aşamasında şeffaflık, adalet ve hukuka uygunluk ilkelerine titizlikle uyulması gerekmektedir.
