🛠️ Pistonun Temel Parçaları ve Görevleri
Pistonlar, içten yanmalı motorların kalbi olarak kabul edilir. Silindir içinde doğrusal hareket yaparak yakıtın yanmasıyla oluşan enerjiyi mekanik enerjiye dönüştürürler. Bu karmaşık görevi yerine getirebilmek için pistonlar, çeşitli parçalardan oluşur ve her bir parçanın kendine özgü bir görevi vardır.
- 👑 Piston Başı (Tepe): Pistonun yanma odasına bakan kısmıdır. Yüksek sıcaklık ve basınca dayanıklı olacak şekilde tasarlanmıştır. Genellikle düz, bombeli veya çukur şeklinde olabilir.
- 🧱 Piston Segman Yuvaları: Pistonun dış yüzeyinde bulunan ve segmanların yerleştirildiği kanallardır. Genellikle üç veya daha fazla segman yuvası bulunur.
- 💍 Piston Segmanları: Piston ile silindir duvarı arasındaki boşluğu kapatarak yanma odasındaki basıncın kaçmasını önler. Ayrıca silindir duvarındaki yağı sıyırarak yağlama görevini de üstlenir. Üç temel segman türü vardır:
- 🔥 Kompresyon Segmanı: Yanma basıncını sızdırmaz hale getirir.
- 💧 Yağ Segmanı: Silindir duvarındaki fazla yağı sıyırır.
- 🛡️ Orta Segman: Hem kompresyon hem de yağlama görevlerine yardımcı olur.
- 📍 Piston Pimi (Biyel Kolu Pimi): Pistonu biyel koluna bağlayan parçadır. Pistonun doğrusal hareketini biyel kolu aracılığıyla krank miline iletilmesini sağlar.
- 🔩 Piston Eteği: Pistonun alt kısmında bulunur ve silindir içinde düzgün hareket etmesini sağlar. Ayrıca pistonun yan yüzey alanını artırarak ısı transferine yardımcı olur.
🌡️ Pistonun Görevleri
Pistonun temel görevi, yanma sonucu oluşan gaz basıncını mekanik enerjiye dönüştürmektir. Ancak bu görevin yanı sıra başka önemli işlevleri de vardır:
- 🔥 Yanma Basıncını Almak: Yanma odasında meydana gelen yüksek basıncı karşılar ve biyel koluna iletir.
- 💨 Gaz Sızdırmazlığını Sağlamak: Segmanlar sayesinde yanma odasındaki gazların krank karterine sızmasını engeller.
- 🛢️ Yağ Kontrolü Yapmak: Yağ segmanları ile silindir duvarındaki fazla yağı sıyırarak yağlama sistemine geri gönderir.
- 🌡️ Isıyı Dağıtmak: Piston başlığındaki ısıyı piston etekleri aracılığıyla silindir duvarlarına ileterek motorun soğumasına yardımcı olur.
⚙️ Piston Malzemeleri
Pistonlar genellikle alüminyum alaşımlarından veya dökme demirden yapılır. Alüminyum alaşımları, hafif olmaları ve iyi ısı iletkenliğine sahip olmaları nedeniyle tercih edilirken, dökme demir pistonlar daha dayanıklıdır ve yüksek performanslı motorlarda kullanılır.
- Alüminyum Alaşımları
- Dökme Demir