🧠 Psikiyatri Stajında Ruhsal Durum Muayenesi: Soru Kılavuzu
Ruhsal durum muayenesi (RDM), bir bireyin mevcut zihinsel işlevlerini değerlendirmek için kullanılan yapılandırılmış bir klinik görüşmedir. Psikiyatri stajında, RDM'yi etkili bir şekilde uygulamak, doğru teşhis ve tedavi planlaması için hayati önem taşır. İşte size yardımcı olacak bazı önemli sorular ve değerlendirme alanları:
🤔 Genel Görünüm ve Davranış
- 🧍 Dış görünüş: Kendine bakımı nasıl? Yaşına uygun giyiniyor mu?
- 🚶 Motor aktivite: Huzursuzluk, donukluk, tikler veya stereotipik hareketler var mı?
- 🤝 Göz teması: Uygun mu, kaçınıyor mu, yoksa aşırı mi?
- 🗣️ Konuşma: Hızlı mı, yavaş mı, yüksek mi, alçak mı? Konuşmanın akışı nasıl?
- 🎭 Tutum: İşbirlikçi mi, düşmanca mı, şüpheci mi, kayıtsız mı?
💡 Bilinç ve Oryantasyon
- ⏰ Oryantasyon: Kişi, yer ve zaman oryantasyonu nasıl? "Bugün günlerden ne?", "Neredeyiz?", "Yıl kaç?" gibi sorular sorun.
- 🧠 Bilinç düzeyi: Uyanık mı, letarjik mi, sersemlemiş mi, komada mı?
- 🤔 Dikkat: Dikkati sürdürebiliyor mu? Basit matematiksel işlemler (örneğin, 100'den 7 çıkararak geriye sayma) veya harf dizileri (örneğin, "DÜNYA" kelimesini tersten söyleme) ile dikkati değerlendirin.
Mood ve Duygu Durumu
- 😔 Mood (Duygu Durumu): Hastanın baskın duygusal durumu nedir? (Örneğin, üzgün, neşeli, endişeli, öfkeli) Hastaya "Kendinizi nasıl hissediyorsunuz?" veya "Son zamanlarda duygusal olarak nasılsınız?" gibi açık uçlu sorular sorun.
- 😥 Affekt (Duygu İfadesi): Duygu ifadesi nasıl? Uygun mu, kısıtlı mı, künt mü, labil mi? Mood ile uyumlu mu?
- 🌡️ Duygu Yoğunluğu: Duyguları ne kadar yoğun yaşıyor?
💭 Düşünce Süreci ve İçeriği
- 🚄 Düşünce Süreci: Düşünceler mantıklı ve tutarlı mı? Çağrışım gevşekliği, teğetsellik, düşünce blokları, perseverasyon veya kelime salatası var mı?
- 📍 Düşünce İçeriği:
- 😟 Sanrılar: Sabit, yanlış inançlar var mı? (Örneğin, takip edilme, zarar görme, büyüklük sanrıları)
- ängstlich Obsesyonlar: İstenmeyen, tekrarlayan düşünceler, dürtüler veya imgeler var mı?
- ängstlich Kompulsiyonlar: Obsesyonları azaltmak için yapılan tekrarlayan davranışlar veya zihinsel eylemler var mı?
- 💀 İntihar düşünceleri: İntihar düşünceleri, planları veya girişimleri var mı? Varsa, ne sıklıkta ve ne kadar yoğun?
- 🔪 Cinayet düşünceleri: Başkalarına zarar verme düşünceleri var mı?
- ängstlich Fobiler: Belirli nesneler veya durumlara karşı aşırı korku var mı?
👂 Algı
- 👁️ Halüsinasyonlar: Gerçekte olmayan şeyleri görüyor, duyuyor, kokluyor, tadıyor veya hissediyor mu? Hangi modalitede halüsinasyonlar yaşıyor?
- 😵💫 İlüzyonlar: Gerçek uyaranların yanlış yorumlanması var mı?
- 🤔 Derealisasyon: Çevrenin gerçek dışı veya yabancı gelmesi hissi var mı?
- 🤔 Depersonalizasyon: Kendine yabancılaşma veya bedeninden ayrılma hissi var mı?
🧠 Bilişsel Fonksiyonlar
- 🤔 Bellek: Yakın ve uzak bellek nasıl? Hastaya yakın zamanda olan olayları (örneğin, kahvaltıda ne yediği) ve geçmişteki olayları (örneğin, çocukluğunda yaşadığı bir olay) sorun.
- 🧮 Soyutlama: Soyut düşünebiliyor mu? Atasözlerini yorumlamasını isteyin (örneğin, "Damlaya damlaya göl olur"). Benzerlikleri ve farklılıkları bulmasını isteyin (örneğin, "Elma ile armut arasındaki benzerlik ve fark nedir?").
- 🧐 İçgörü: Hastalığı hakkında farkındalığı var mı? Tedaviye istekli mi?
- ⚖️ Yargılama: Karar verme yeteneği nasıl? Hipotetik bir senaryo sunun ve nasıl tepki vereceğini sorun (örneğin, "Cüzdanınızı kaybettiğinizi fark ederseniz ne yaparsınız?").
🎯 Dürtü Kontrolü
- 😠 Saldırganlık: Kendine veya başkalarına karşı saldırgan dürtüleri var mı?
- 💸 Dürtüsellik: Davranışlarını kontrol etmekte zorlanıyor mu? Kumar, aşırı harcama, madde kullanımı gibi dürtüsel davranışları var mı?
Bu sorular, psikiyatri stajınızda RDM'yi uygularken size bir çerçeve sunar. Unutmayın, her hasta benzersizdir ve değerlendirmeniz hastanın bireysel ihtiyaçlarına göre uyarlanmalıdır. İyi bir dinleyici olun, empati kurun ve hastanın hikayesini anlamaya çalışın.
