⚖️ Serbest Meslek Erbabı Eşin Boşanma Davasında Mal Paylaşımı
Boşanma davalarında mal paylaşımı, evlilik birliği içinde edinilen malların nasıl bölüştürüleceği konusunu kapsar. Serbest meslek faaliyeti yürüten bir eşin boşanması durumunda ise mal paylaşımı, diğer çalışanlara göre daha karmaşık hale gelebilir. Bu karmaşıklığın temel nedeni, serbest meslek erbabının gelirlerinin ve malvarlığının tespitindeki zorluklardır.
🏢 Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi
Türkiye'de yasal mal rejimi,
edinilmiş mallara katılma rejimidir. Bu rejime göre, evlilik birliği içinde edinilen mallar (aksi kararlaştırılmadıkça) eşler arasında eşit olarak paylaşılır. Serbest meslek faaliyetinden elde edilen gelirler de bu kapsama girer.
- 💰 Edinilmiş Mal: Evlilik birliği içinde, eşlerden birinin çalışması karşılığında elde ettiği her türlü değerdir.
- 🏠 Kişisel Mal: Evlenmeden önce sahip olunan mallar, miras yoluyla edinilen mallar ve manevi tazminat alacakları kişisel maldır.
💼 Serbest Meslek Faaliyetinin Değerlendirilmesi
Serbest meslek faaliyetinin yürütüldüğü işyeri, ofis, muayenehane gibi yerler ve bu faaliyetle ilgili demirbaşlar (bilgisayar, araç, ekipman vb.) mal paylaşımında dikkate alınır. Ancak, bu malların değerinin tespiti önemlidir.
- 📊 Değer Tespiti: Genellikle bilirkişi incelemesi ile yapılır. Bilirkişi, piyasa koşullarını, amortismanı ve diğer faktörleri dikkate alarak malın değerini belirler.
- 🧾 Gelir Belgesi: Serbest meslek erbabının gelirini ispatlaması için vergi beyannameleri, faturalar ve banka kayıtları gibi belgeler kullanılır.
🏦 Şirket Hisseleri ve Ortaklıklar
Serbest meslek erbabı eşin bir şirkette hissesi veya ortaklığı varsa, bu hisseler de mal paylaşımına dahil edilebilir. Hisselerin değeri, şirketin mali durumu, karlılığı ve piyasa değeri gibi faktörlere göre belirlenir.
- 📈 Şirket Değerlemesi: Şirketin değerlemesi uzmanlar tarafından yapılır. Net aktif değeri, indirgenmiş nakit akışı ve emsal şirketlerin piyasa çarpanları gibi yöntemler kullanılır.
- 📜 Ortaklık Sözleşmesi: Ortaklık sözleşmesinde mal paylaşımına ilişkin özel hükümler varsa, bu hükümler de dikkate alınır.
📝 Boşanma Davasında İspat Yükü
Mal paylaşımı davalarında, malın edinilmiş mal olduğunu iddia eden taraf, bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür. Serbest meslek erbabı eşin gelirini ve malvarlığını tespit etmek genellikle daha zor olduğundan, bu konuda delil toplamak önemlidir.
- 📑 Deliller: Banka kayıtları, tapu kayıtları, araç ruhsatları, vergi beyannameleri, faturalar, bilirkişi raporları ve tanık ifadeleri delil olarak kullanılabilir.
- 🔍 Araştırma: Gerekirse mahkeme, ilgili kurum ve kuruluşlardan (bankalar, tapu daireleri, vergi daireleri vb.) bilgi ve belge talep edebilir.
🤝 Mal Paylaşımı Anlaşması
Eşler, boşanma davası sırasında veya sonrasında mal paylaşımı konusunda anlaşabilirler. Bu anlaşma, mahkeme tarafından onaylandığında geçerli hale gelir. Anlaşma, eşlerin serbest iradeleriyle belirledikleri şartları içerebilir.
- ✍️ Anlaşma Şartları: Anlaşmada, hangi malların kime ait olacağı, malların değerleri ve ödeme koşulları gibi hususlar açıkça belirtilmelidir.
- ⚖️ Adil Paylaşım: Mahkeme, anlaşmanın adil olup olmadığını değerlendirir. Eşlerden birinin aşırı derecede zarara uğratıldığı durumlarda, anlaşmayı reddedebilir.
💡 Önemli Notlar
* Serbest meslek faaliyetinin yürütülmesi için kullanılan malların (örneğin, doktorun muayenehane ekipmanları) paylaşımı, mesleğin devamlılığı açısından özel olarak değerlendirilebilir.
* Eşlerden birinin kusurlu davranışları (örneğin, mal kaçırma) mal paylaşımında dikkate alınabilir.
* Boşanma davaları ve mal paylaşımı süreçleri karmaşık hukuki süreçlerdir. Bu nedenle, bir avukattan hukuki destek almak önemlidir.
