💼 SMMM Staja Giriş Denetim: Kilit Kavramlar ve Tanımlar Sözlüğü
🎯 Denetim (Audit): Bir işletmenin veya kuruluşun finansal tablolarının, ilgili mevzuat ve standartlara uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığının bağımsız bir denetçi tarafından incelenmesi ve değerlendirilmesidir. Denetim, finansal tabloların güvenilirliği hakkında bir görüş bildirilmesini amaçlar.
📊 Bağımsız Denetçi: Bir işletme veya kuruluşla herhangi bir çıkar ilişkisi olmayan, finansal tabloları denetleme yetkisine sahip, lisanslı profesyoneldir. Bağımsız denetçiler, denetim sürecinde objektif ve tarafsız bir şekilde hareket etmekle yükümlüdürler.
🧾 Finansal Tablolar: Bir işletmenin belirli bir dönemdeki finansal durumunu ve performansını özetleyen raporlardır. Temel finansal tablolar şunlardır: Bilanço, Gelir Tablosu, Nakit Akış Tablosu ve Özkaynak Değişim Tablosu.
🧮 Bilanço (Balance Sheet): Bir işletmenin belirli bir tarihteki varlıklarını, borçlarını ve özkaynaklarını gösteren tablodur. Bilanço, işletmenin finansal durumunu "Varlıklar = Borçlar + Özkaynaklar" denklemiyle özetler.
📈 Gelir Tablosu (Income Statement): Bir işletmenin belirli bir dönemdeki gelirlerini, giderlerini ve kar veya zararını gösteren tablodur. Gelir tablosu, işletmenin finansal performansını özetler.
💰 Nakit Akış Tablosu (Cash Flow Statement): Bir işletmenin belirli bir dönemdeki nakit girişlerini ve çıkışlarını gösteren tablodur. Nakit akış tablosu, işletmenin nakit yaratma ve kullanma yeteneğini değerlendirmeye yardımcı olur.
📜 Özkaynak Değişim Tablosu (Statement of Changes in Equity): Bir işletmenin özkaynaklarında meydana gelen değişiklikleri gösteren tablodur. Özkaynak değişim tablosu, işletmenin sermaye yapısındaki değişiklikleri anlamaya yardımcı olur.
🛡️ Denetim Standartları: Denetim sürecinin nasıl yürütülmesi gerektiğini belirleyen genel kabul görmüş kurallar ve ilkelerdir. Türkiye'de uygulanan denetim standartları, Uluslararası Denetim Standartları (UDS) ile uyumlu hale getirilmiştir.
✅ Uygunluk Denetimi: Bir işletmenin faaliyetlerinin, ilgili yasa, yönetmelik ve düzenlemelere uygun olup olmadığının denetlenmesidir.
🔎 İç Kontrol (Internal Control): Bir işletmenin varlıklarını korumak, hataları ve hileleri önlemek, muhasebe bilgilerinin doğruluğunu ve güvenilirliğini sağlamak amacıyla oluşturulan politika ve prosedürlerdir.
🧾 Kanıt (Evidence): Denetçi tarafından, finansal tabloların doğruluğunu desteklemek veya çürütmek amacıyla toplanan bilgilerdir. Kanıtlar, belgeler, kayıtlar, sözlü ifadeler ve gözlemler gibi çeşitli şekillerde olabilir.
📊 Risk Değerlendirmesi (Risk Assessment): Denetçi tarafından, finansal tablolarda hatalı veya hileli beyan riskinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi sürecidir.
🔑 Önemlilik (Materiality): Bir bilginin, finansal tablo kullanıcılarının kararlarını etkileyebilecek büyüklükte olmasıdır. Denetçiler, önemlilik düzeyini belirleyerek, hangi hataların ve hilelerin finansal tabloları önemli ölçüde etkileyebileceğine karar verirler.
📚 Ek Kavramlar
📝 Denetim Planlaması: Denetim sürecinin kapsamını, zamanlamasını ve yönünü belirleyen aşamadır. İyi bir denetim planlaması, denetimin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlar.
🤝 Denetim Raporu: Denetçi tarafından, finansal tabloların denetimi sonucunda hazırlanan ve finansal tabloların güvenilirliği hakkında görüş bildirilen rapordur.
🚩 Sınırlı Olumlu Görüş (Qualified Opinion): Denetçinin, finansal tabloların genel olarak gerçeği yansıttığına, ancak belirli konularda sapmalar olduğuna dair görüş bildirdiği denetim raporu türüdür.
❌ Olumsuz Görüş (Adverse Opinion): Denetçinin, finansal tabloların gerçeği yansıtmadığına dair görüş bildirdiği denetim raporu türüdür.
🚫 Görüş Bildirmekten Kaçınma (Disclaimer of Opinion): Denetçinin, yeterli kanıt elde edememesi veya denetimin kapsamının ciddi şekilde sınırlanması nedeniyle finansal tablolar hakkında bir görüş bildiremediği denetim raporu türüdür.
