⚖️ TMK 166: Anlaşmalı Boşanma ve Çekişmeli Boşanma Arasındaki Farklar
Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesi, boşanma davalarını düzenler ve temelde iki farklı boşanma türünü içerir:
anlaşmalı boşanma ve
çekişmeli boşanma. Her iki boşanma türü de evliliği sona erdirme amacı taşısa da, süreçleri, şartları ve sonuçları bakımından önemli farklılıklar gösterir.
🤝 Anlaşmalı Boşanma
Anlaşmalı boşanma, evlilik birliğinin temelinden sarsılması ve eşlerin boşanmanın mali sonuçları (nafaka, tazminat, mal paylaşımı) ile çocukların velayeti gibi konularda tam bir mutabakata varması durumunda söz konusu olur. Anlaşmalı boşanma davası, genellikle daha hızlı ve daha az yıpratıcı bir süreçtir.
- ⏰ Süre: Çekişmeli boşanmaya göre çok daha kısa sürer. Genellikle birkaç ay içinde sonuçlanabilir.
- 📝 Anlaşma Şartı: Eşlerin boşanma ve boşanmanın tüm sonuçları (maddi-manevi tazminat, nafaka, velayet, mal paylaşımı vb.) konusunda tam bir anlaşmaya varmış olması gerekir.
- ✍️ Protokol: Anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanır. Bu protokol, eşlerin üzerinde anlaştığı tüm hususları içerir ve mahkeme tarafından onaylanır.
- 🙋 Duruşma: Genellikle tek duruşmada sonuçlanır. Hakim, eşlerin iradelerini serbestçe açıkladıklarına kanaat getirmelidir.
- ⚖️ Hakim Kararı: Hakim, protokolü uygun bulursa boşanmaya karar verir. Ancak, hakimin protokolde değişiklik yapma yetkisi de vardır. Özellikle çocukların menfaati söz konusu olduğunda, hakim protokolü değiştirebilir.
⚔️ Çekişmeli Boşanma
Çekişmeli boşanma, eşlerin boşanma konusunda veya boşanmanın sonuçları konusunda (örneğin, nafaka miktarı, velayet, tazminat) anlaşmaya varamadığı durumlarda açılan davadır. Çekişmeli boşanma davaları, anlaşmalı boşanmaya göre çok daha uzun ve karmaşık bir süreçtir.
- ⏳ Süre: Anlaşmalı boşanmaya göre çok daha uzun sürer. Delillerin toplanması, tanıkların dinlenmesi gibi süreçler nedeniyle yıllarca devam edebilir.
- ❌ Anlaşmazlık: Eşler, boşanma veya boşanmanın sonuçları konusunda anlaşamazlar.
- 📃 Deliller: Taraflar, iddialarını ispatlamak için delil sunarlar. Bu deliller arasında tanık beyanları, fotoğraf, video kayıtları, banka kayıtları, doktor raporları vb. bulunabilir.
- 🗣️ Duruşmalar: Dava süresince birden fazla duruşma yapılır. Duruşmalarda taraflar ve tanıklar dinlenir, deliller incelenir.
- ⚖️ Hakim Kararı: Hakim, sunulan delilleri ve tarafların beyanlarını değerlendirerek bir karar verir. Karar, boşanma, nafaka, tazminat, velayet gibi konularda hüküm içerir.
❓ Hangi Boşanma Türü Daha Uygun?
Hangi boşanma türünün daha uygun olduğu, her bir davanın özel koşullarına bağlıdır. Eğer eşler boşanma ve boşanmanın sonuçları konusunda anlaşabiliyorlarsa, anlaşmalı boşanma daha hızlı, ekonomik ve az yıpratıcı bir seçenektir. Ancak, eşler arasında anlaşmazlık varsa, çekişmeli boşanma davası açmak kaçınılmaz olabilir.
- 🤝 Anlaşma Varsa: Anlaşmalı boşanma.
- 💔 Anlaşmazlık Varsa: Çekişmeli boşanma.
- 👨👩👧👦 Çocuk Varsa: Her iki durumda da, çocuğun menfaatleri ön planda tutulmalıdır.
- 👨💼 Hukuki Destek: Her iki boşanma türünde de, bir avukattan hukuki destek almak önemlidir.
💰 Maddi ve Manevi Tazminat Talebi
Çekişmeli boşanma davalarında, kusurlu olan taraf, kusursuz veya daha az kusurlu olan tarafa
maddi ve manevi tazminat ödemekle yükümlü tutulabilir. Tazminat miktarı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, evlilik süresi, kusur derecesi gibi faktörler dikkate alınarak belirlenir.
- 💸 Maddi Tazminat: Boşanma nedeniyle uğranılan maddi kayıpları (örneğin, iş kaybı, gelir kaybı) karşılamayı amaçlar.
- 😔 Manevi Tazminat: Boşanma nedeniyle yaşanan üzüntü, acı, elem gibi manevi zararları gidermeyi amaçlar.
👶 Velayet
Çocukların velayeti, boşanma davalarında en çok tartışılan konulardan biridir. Velayet, çocuğun bakımı, eğitimi, korunması ve temsil edilmesi hak ve yükümlülüğünü içerir. Mahkeme, velayet kararını verirken çocuğun menfaatini en üst düzeyde gözetir.
- 👧 Çocuğun Yaşı: Küçük yaşlardaki çocukların velayeti genellikle anneye verilirken, daha büyük yaştaki çocukların velayeti konusunda çocuğun fikri de alınır.
- 🏡 Yaşam Koşulları: Ebeveynlerin yaşam koşulları, çocuğun sağlıklı ve güvenli bir ortamda büyümesini sağlayacak nitelikte olmalıdır.
- ❤️ Ebeveyn İlişkisi: Çocuğun, diğer ebeveyniyle sağlıklı bir ilişki kurmasına engel olunmamalıdır.
