? Yazım Kurallarına Giriş
Yazım kuralları, bir dili doğru ve anlaşılır şekilde yazmak için belirlenmiş kurallar bütünüdür. Bu kurallara uymak, yazılarımızın daha profesyonel ve okunaklı olmasını sağlar.
? Büyük Harflerin Kullanımı
- ? Cümleler daima büyük harfle başlar. Örnek: Bugün hava çok güzel.
- ? Özel isimler büyük harfle yazılır. Örnek: Ayşe, Türkiye, İngilizce
- ? Millî ve dinî isimler büyük harfle başlar. Örnek: Türk, Müslüman
- ? Kitap, dergi, kurum adlarının her kelimesi büyük harfle başlar. Örnek: Türk Dil Kurumu
? "de/da" Bağlacı ve "-de/-da" Eki
Bu ikisi çok karıştırılır. Ayırt etmek için pratik bir yöntem vardır:
- ✅ "de/da" bağlacı ayrı yazılır ve cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz. Örnek: O da bizimle gelecek. → O bizimle gelecek. (Anlam bozulmadı)
- ✅ "-de/-da" eki bitişik yazılır ve cümleden çıkarıldığında anlam bozulur. Örnek: Kalemim okulda kaldı. → Kalemim kaldı. (Anlam bozuldu)
❓ "mi" Soru Edi
"mi" soru edatı her zaman ayrı yazılır ve kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne göre (mı, mi, mu, mü) şeklinde değişir.
- ? Örnek: Bu kitabı okudun mu? Yarın gelecek misin?
➖ Kısaltmaların Yazımı
- ? Kısaltmaların sonuna genellikle nokta konur. Örnek: Dr. (Doktor), Alb. (Albay)
- ? Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda nokta kullanılmaz. Örnek: TBMM, THY, ABD
- ? Kısaltmalara getirilen ekler, kesme işareti (') ile ayrılır. Örnek: TV'de, ABD'ye
? Sayıların Yazımı
- ? Sayılar genellikle rakamla yazılır. Örnek: Sınıfımızda 25 öğrenci var.
- ? Saat, para tutarı, istatistik verileri rakamla yazılır. Örnek: 17.30'da, 150 TL
- ? Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır. Örnek: iki yüz elli beş
? Birleşik Kelimelerin Yazımı
Bazı birleşik kelimeler bitişik, bazıları ayrı yazılır. Kuralları şöyledir:
- ✅ Ses düşmesi veya türemesi olan kelimeler bitişik yazılır. Örnek: kaynana (kayın ana), birbiri (biri biri)
- ✅ Etmek, edilmek, eylemek, olmak, kılmak ile yapılan birleşik fiillerde ses düşmesi veya türemesi olursa bitişik, olmazsa ayrı yazılır.
- Bitişik: hissetmek (his + etmek -> ses türemesi var)
- Ayrı: arz etmek (ses olayı yok)
❗ Noktalama İşaretleri
- ? Nokta (.): Cümlenin sonuna konur. Kısaltmalarda kullanılır.
- ? Virgül (,): Eş görevli kelimeleri ayırmak için, hitap edilen kişiden sonra ve uzun cümlelerde anlam karışıklığını önlemek için kullanılır.
- ? Kesme İşareti ('): Özel isimlere gelen ekleri ayırmak için kullanılır. Örnek: İstanbul'dan, Ahmet'in
? Önemli İpucu: Yazım kurallarını iyi öğrenmenin en etkili yolu çok kitap okumak ve yazı yazmaktır. Şüpheye düştüğünüzde ise mutlaka bir yazım kılavuzuna (TDK'nın resmi sitesi gibi) başvurun.
