YDS Eş Anlamlı Cümlelerde Özne-Yüklem Uyumsuzlukları

Question

YDS'de eş anlamlı cümlelerde özne-yüklem uyumsuzluklarını yakalamakta zorlanıyorum. Cümlenin yapısı değişince anlam kayması oluyor mu, olmuyor mu, kestiremiyorum.

Answer 1

🎯 YDS Eş Anlamlı Cümlelerde Özne-Yüklem Uyumsuzlukları

Eş anlamlı cümle sorularında, cümlenin anlamını korurken dilbilgisi kurallarına da dikkat etmek gerekir. Özellikle özne-yüklem uyumsuzlukları, gözden kaçabilen ancak önemli bir hata kaynağıdır.

• 🔍 Temel Kural: Tekil özneler tekil yüklem, çoğul özneler çoğul yüklem alır. Bu temel kuralı ihlal eden seçenekler doğrudan elenmelidir.
• 📚 Topluluk İsimleri: Topluluk isimleri (örneğin, aile, ekip, hükümet) bazen tekil, bazen de çoğul olarak kullanılabilir. Eğer topluluk bir bütün olarak hareket ediyorsa tekil, bireysel hareket ediyorsa çoğul yüklem alır.
• ➡️ Örnek (Tekil): Hükümet yeni bir yasa tasarısı hazırladı.
• ➡️ Örnek (Çoğul): Ekip, projenin farklı aşamalarında farklı yöntemler uyguladılar.
• 🔢 Belgisiz Zamirler ve Sıfatlar: "Herkes", "kimse", "birçoğu", "bazıları" gibi belgisiz zamirler ve sıfatlar özne olduğunda yüklemle uyumuna dikkat edilmelidir.
• ➡️ Herkes bu konuya farklı yaklaşıyor. (Doğru)
• ➡️ Birçoğu bu karardan memnun kalmadı. (Doğru)
• ❓ Soru Cümleleri: Soru cümlelerinde özne ve yüklemin yer değiştirebileceği unutulmamalıdır. Bu durumda dahi uyum korunmalıdır.
• ➡️ Siz miydiniz beni arayan? (Doğru)
• ➡️ Onlar mıydı dün gelenler? (Doğru)
• 🔗 Bağlaçlarla Bağlanan Özneler: "Ve" bağlacı ile bağlanan özneler çoğul kabul edilirken, "veya", "yahut" gibi bağlaçlarla bağlanan öznelerde yüklem öznelere göre tekil veya çoğul olabilir.
• ➡️ Ali ve Ayşe sinemaya gittiler. (Doğru)
• ➡️ Sen veya ben bu işi yapacağım. (Doğru - Tekil anlam)
• ➡️ Sen veya ben bu işi yapacağız. (Doğru - Çoğul anlam)
• 📐 Miktar İfadeleri: "Birçok", "birkaç", "bir miktar" gibi miktar belirten ifadelerden sonra gelen isim çoğul olsa bile, yüklem tekil olabilir (özellikle belirsizlik vurgulanıyorsa).
• ➡️ Birçok insan bu durumu anlamıyor. (Doğru)
• ➡️ Birkaç öğrenci sınavı geçemedi. (Doğru)

📚 İleri Düzey İpuçları

• 📌 Yan Cümlecikler: Özellikle uzun ve karmaşık cümlelerde, yan cümleciklerin özne-yüklem uyumunu bozabileceğine dikkat edin. Ana cümlenin öznesi ile yüklemi arasındaki uyumu kontrol edin.
• 🔎 Gizli Özneler: Bazı cümlelerde özne açıkça belirtilmez (gizli özne). Bu durumlarda, yüklemin çekimine bakarak öznenin ne olduğunu anlamaya çalışın ve cümlenin anlamıyla tutarlı olup olmadığını kontrol edin.
• 📝 Çeviri Hataları: Özellikle İngilizce'den çevrilmiş cümlelerde, İngilizce dilbilgisi kurallarının etkisiyle özne-yüklem uyumsuzlukları görülebilir. Bu tür hatalara karşı uyanık olun.
• 🗣️ Anlamsal Tutarlılık: Dilbilgisi kurallarının yanı sıra, cümlenin anlamının da tutarlı olması gerekir. Özne-yüklem uyumu dilbilgisel olarak doğru olsa bile, anlamda bir gariplik varsa o seçeneği eleyin.