🧬 2026 TYT Biyoloji: Çevre Etkisinin Fenotipe Etkisi
Canlıların dış görünüşüne fenotip denir. Fenotip, genetik yapı (genotip) ve çevrenin etkileşimi sonucu ortaya çıkar. Yani, aynı genlere sahip olsak bile, farklı ortamlarda farklı özellikler gösterebiliriz.
🌱 Çevre Etkisinin Fenotipe Etkisi Nasıl Olur?
Çevre, bir canlının genetik potansiyelini nasıl sergileyeceğini etkileyebilir. İşte bazı örnekler:
- ☀️ Güneş Işığı: Bitkilerde klorofil üretimi için güneş ışığı gereklidir. Yeterli ışık almayan bitkilerde klorofil üretimi azalır ve yapraklar sararır.
- 🌡️ Sıcaklık: Bazı hayvanların kürk rengi sıcaklığa göre değişir. Örneğin, Himalaya tavşanlarının vücudunun soğuk bölgelerindeki kılları siyah renklidir.
- 💧 Beslenme: İnsanlarda boy uzunluğu genetik olarak belirlenir, ancak yetersiz beslenme boyun kısa kalmasına neden olabilir.
- 💪 Egzersiz: Kas kütlesi genetik yatkınlığa bağlı olsa da, düzenli egzersiz kasların gelişmesini sağlar.
🌺 Modifikasyon Nedir?
Modifikasyon, çevrenin etkisiyle fenotipte meydana gelen ve kalıtsal olmayan değişikliklerdir. Yani, modifikasyon sonucu oluşan özellikler yavrulara aktarılmaz.
- 🌼 Örnek 1: Arı larvaları aynı genlere sahip olsalar da, arı sütüyle beslenenler kraliçe arı olurken, balla beslenenler işçi arı olur. Bu bir modifikasyondur.
- 🌷 Örnek 2: Bronzlaşma, güneş ışığına maruz kalma sonucu ciltte melanin pigmentinin artmasıdır. Bronz tenli birinin çocukları bronz tenli doğmaz.
❓ Soru-Cevap Köşesi
Soru: Ortanca bitkisinin farklı toprak pH'larında farklı renkte çiçek açması modifikasyon mudur?
Cevap: Evet, ortanca bitkisinin çiçek rengi toprak pH'ına bağlı olarak değişir. Bu durum, genetik yapıda bir değişiklik olmadığı için modifikasyondur.
🧪 Önemli Notlar
- 🧬 Genotip: Bir canlının sahip olduğu genlerin tamamı.
- 👁️🗨️ Fenotip: Bir canlının dış görünüşü ve özellikleri.
- 🔄 Modifikasyon: Çevresel faktörlerin etkisiyle fenotipte meydana gelen kalıtsal olmayan değişiklikler.
