🧪 2026 TYT Biyoloji: Kloroplast ve Mitokondri Arasındaki Farklar Nelerdir?
Kloroplast ve mitokondri, ökaryotik hücrelerde bulunan, enerji üretimiyle ilgili iki önemli organeldir. Her ikisi de kendi DNA'larına ve ribozomlarına sahip olmalarıyla dikkat çekerler. Ancak, görevleri ve yapıları bakımından önemli farklılıklar gösterirler. İşte bu iki organel arasındaki temel farklar:
🧩 Yapısal Farklılıklar
- 🌿 Kloroplast: Çift zarlı bir yapıya sahiptir. İç zarında tilakoit adı verilen kesecikler bulunur. Tilakoitler, granum adı verilen yığınlar halinde düzenlenmiştir. Granumlar, stromalar arası lamellerle birbirine bağlıdır. Kloroplastın içini dolduran sıvı kısma stroma denir.
- ⚡ Mitokondri: Yine çift zarlı bir yapıya sahiptir. İç zarı kıvrımlar yaparak krista adı verilen yapıları oluşturur. Mitokondrinin içini dolduran sıvı kısma matriks denir.
🧪 İşlevsel Farklılıklar
- 🌿 Kloroplast: Fotosentez yoluyla güneş enerjisini kullanarak karbondioksit ve suyu glikoza (şekere) dönüştürür. Yani, enerji üretimi için ışığı kullanır. Bu işlem sırasında oksijen (O2) üretilir.
- ⚡ Mitokondri: Hücresel solunum yoluyla glikozu ve diğer organik molekülleri parçalayarak ATP (adenozin trifosfat) adı verilen enerji molekülünü üretir. Bu işlemde oksijen (O2) tüketilir ve karbondioksit (CO2) üretilir.
🧬 Genetik Farklılıklar
- 🌿 Kloroplast: Kendi DNA'sı (kloroplast DNA'sı veya cpDNA) ve ribozomları sayesinde bazı proteinlerini kendisi üretebilir. Ancak, tüm proteinleri için çekirdek DNA'sına bağımlıdır.
- ⚡ Mitokondri: Kendi DNA'sı (mitokondriyal DNA veya mtDNA) ve ribozomları sayesinde bazı proteinlerini kendisi üretebilir. Ancak, kloroplast gibi, tüm proteinleri için çekirdek DNA'sına bağımlıdır.
🌍 Bulundukları Yer
- 🌿 Kloroplast: Bitki hücrelerinde ve bazı alglerde bulunur. Hayvan hücrelerinde bulunmaz.
- ⚡ Mitokondri: Ökaryotik hücrelerin çoğunda bulunur. Bitki, hayvan, mantar ve protista hücrelerinde yaygın olarak görülür.
🔄 Özet Tablo
| Özellik | Kloroplast | Mitokondri |
|--------------------|---------------------------------------------|------------------------------------------|
| Zarları | Çift zar | Çift zar |
| İç Zar Yapısı | Tilakoitler, granumlar | Krista |
| İşlevi | Fotosentez | Hücresel solunum |
| Üretilen Madde | Glikoz (şeker), Oksijen (O2) | ATP, Karbondioksit (CO2) |
| Tüketilen Madde | Karbondioksit (CO2), Su (H2O), Işık | Glikoz, Oksijen (O2) |
| Bulunduğu Yer | Bitki ve bazı alg hücreleri | Ökaryotik hücrelerin çoğu |
| DNA | cpDNA | mtDNA |
Umarım bu karşılaştırma, kloroplast ve mitokondri arasındaki farkları anlamanıza yardımcı olur! Bu iki organel, yaşamın devamlılığı için hayati öneme sahiptir.
