🌍 2026 TYT Coğrafya: Dünya'nın Günlük Hareketi Nedir?
Dünya'nın günlük hareketi, diğer adıyla
eksen hareketi, gezegenimizin kendi ekseni etrafında dönmesidir. Bu dönüş, batıdan doğuya doğru gerçekleşir ve yaklaşık 24 saat sürer. Bu süreye
bir gün diyoruz.
⏰ Dünya'nın Günlük Hareketinin Sonuçları
Dünya'nın bu dönüşünün birçok önemli sonucu vardır:
- ☀️ Gece ve Gündüzün Oluşması: Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesi, Güneş'e bakan kısımlarda gündüz, Güneş'ten uzak kısımlarda ise gece yaşanmasına neden olur.
- 🌅 Güneşin ve Diğer Gök Cisimlerinin Doğup Batması: Dünya döndüğü için Güneş, Ay ve yıldızlar doğudan doğar, batıdan batar gibi görünür.
- ⏳ Yerel Saat Farklılıkları: Dünya üzerindeki farklı noktalar, Güneş'in karşısına farklı zamanlarda gelir. Bu da yerel saat farklılıklarına yol açar.
- 💨 Sürekli Rüzgarların ve Okyanus Akıntılarının Sapması: Coriolis etkisi nedeniyle, rüzgarlar ve okyanus akıntıları Kuzey Yarımküre'de sağa, Güney Yarımküre'de sola doğru sapar.
- 🌡️ Günlük Sıcaklık Farklılıkları: Gündüz Güneş ışınları ile ısınan yeryüzü, gece boyunca ısı kaybeder. Bu durum günlük sıcaklık farklılıklarına neden olur.
- shadow_offset Gölge Boyu ve Yönünün Değişmesi: Güneş'in konumuna bağlı olarak, gün içinde gölge boyu ve yönü sürekli değişir.
🌀 Coriolis Etkisi Nedir?
Coriolis etkisi, Dünya'nın dönüşünden kaynaklanan bir kuvvettir. Bu etki, hareket eden cisimlerin (rüzgarlar, okyanus akıntıları, mermiler vb.) yön değiştirmesine neden olur. Kuzey Yarımküre'de sağa, Güney Yarımküre'de ise sola doğru bir sapma gözlemlenir.
- 🌪️ Kasırgaların Dönüş Yönü: Coriolis etkisi, kasırgaların Kuzey Yarımküre'de saat yönünün tersine, Güney Yarımküre'de ise saat yönünde dönmesine neden olur.
- 🌊 Okyanus Akıntıları: Okyanus akıntılarının yönlerini etkileyerek, iklim üzerinde önemli bir rol oynar.
📅 Yerel Saat ve Ulusal Saat
*
Yerel Saat: Bir yerin Güneş'in karşısında bulunduğu konuma göre belirlenen saattir.
*
Ulusal Saat: Ülkelerin kendi sınırları içinde kullandığı ortak saattir. Genellikle, ülkenin geçtiği boylamlardan birinin yerel saati ulusal saat olarak kabul edilir.
➕ Zaman Dilimleri
Dünya, 15°'lik boylam aralıklarına bölünerek 24 zaman dilimine ayrılmıştır. Her bir zaman dilimi, Greenwich Mean Time'a (GMT) göre belirlenen bir saat farkına sahiptir. Türkiye, genellikle GMT+3 saat diliminde yer alır.
