2026 TYT Kimya Sabit Oranlar Yasası Örnek Sorular ve Çözümleri

Question

Kimya dersinde sabit oranlar yasasını anladım gibi ama soru çözerken takılıyorum. Özellikle TYT tarzı sorularda nasıl yaklaşacağımı bilemiyorum, örnek sorularla çözümleriyle daha iyi anlarım.

Answer 1

🧪 2026 TYT Kimya: Sabit Oranlar Yasası Nedir?

Sabit Oranlar Yasası, bir bileşiği oluşturan elementlerin kütleleri arasında her zaman sabit bir oran olduğunu söyler. Yani, hangi yöntemle elde edilirse edilsin, aynı bileşikteki elementlerin kütleleri arasındaki oran değişmez. Bu yasa, kimyasal hesaplamalar için çok önemlidir.

⚖️ Sabit Oranlar Yasası'nın Temel İlkeleri

• ⚛️ Bir bileşiği oluşturan elementlerin kütleleri arasında sabit bir oran vardır.
• 🧪 Bu oran, bileşiğin kaynağına veya hazırlanış yöntemine bağlı değildir.
• 🔢 Kütlece birleşme oranı, elementlerin atom kütleleri ve birleşme sayıları ile ilgilidir.

❓ Örnek Soru 1

X ve Y elementlerinden oluşan iki farklı bileşikteki elementlerin kütleleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Bileşik	X'in Kütlesi (g)	Y'nin Kütlesi (g)
I	3	4
II	6	8

Bu bileşikler aynı elementlerden oluştuğuna göre, kütlece birleşme oranları aynı mıdır?

✅ Çözüm

I. bileşik için X/Y oranı: $rac{3}{4}$

II. bileşik için X/Y oranı: $rac{6}{8} =rac{3}{4}$

Oranlar aynı olduğu için, evet, kütlece birleşme oranları aynıdır.

📝 Örnek Soru 2

A ve B elementleri, AB₂ bileşiğini oluşturmaktadır. 20 gram A ile 32 gram B elementinin tam olarak birleştiği bilinmektedir. Buna göre, 5 gram A ile kaç gram B elementi tam olarak birleşir?

✅ Çözüm

Öncelikle A ve B elementlerinin kütlece birleşme oranını bulalım:

$rac{m_A}{m_B} =rac{20}{32} =rac{5}{8}$

Yani, A'nın kütlesinin B'nin kütlesine oranı 5/8'dir.

Şimdi de 5 gram A ile birleşecek B miktarını bulalım:

$rac{5}{x} =rac{5}{8}$

$x = 8$ gram

Dolayısıyla, 5 gram A ile 8 gram B elementi tam olarak birleşir.

📌 Örnek Soru 3

X ve Y elementleri arasında oluşan iki farklı bileşikteki elementlerin kütleleri aşağıdaki gibidir:

• Bileşik 1: 14 gram X ve 16 gram Y
• Bileşik 2: 21 gram X ve m gram Y

Bu iki bileşik aynı bileşik ise, m değeri kaçtır?

✅ Çözüm

Sabit oranlar yasasına göre, aynı bileşikteki elementlerin kütle oranları sabittir.

Bileşik 1 için X/Y oranı: $rac{14}{16} =rac{7}{8}$

Bileşik 2 için X/Y oranı: $rac{21}{m}$

Bu oranlar eşit olmalıdır:

$rac{7}{8} =rac{21}{m}$

İçler dışlar çarpımı yaparsak:

$7m = 21 \cdot 8$

$7m = 168$

$m = 24$

Dolayısıyla, m değeri 24'tür.