🌊 2026 TYT Tarih: Denizlerdeki Kıta Sahanlığı Sorunu Nedir?
Kıta sahanlığı, bir ülkenin kara topraklarının deniz altındaki uzantısıdır. Bu alan, genellikle sığ ve deniz canlıları açısından zengindir. Ülkeler, kıta sahanlıkları üzerinde doğal kaynakları çıkarma, balıkçılık yapma gibi haklara sahiptir. Ancak kıta sahanlıklarının sınırlarının belirlenmesi, özellikle komşu ülkeler arasında anlaşmazlıklara yol açabilir.
🗺️ Kıta Sahanlığı Nedir?
Kıta sahanlığı, bir devletin deniz altındaki topraklarının doğal uzantısıdır ve genellikle 200 deniz miline kadar uzanır. Bu alan, deniz tabanının ve altındaki doğal kaynakların (petrol, doğalgaz, madenler vb.) işletilmesi açısından büyük öneme sahiptir.
⚖️ Kıta Sahanlığı Sorunları Neden Çıkar?
- 🧭 Sınırların Belirsizliği: Komşu ülkelerin kıta sahanlıkları çakıştığında, sınırların nasıl çizileceği konusunda anlaşmazlıklar yaşanabilir.
- 🎣 Doğal Kaynakların Paylaşımı: Kıta sahanlığında bulunan doğal kaynakların (petrol, doğalgaz vb.) paylaşımı konusunda ülkeler arasında rekabet olabilir.
- ⚔️ Uluslararası Hukuk Yorumları: Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (BMDHS) gibi uluslararası anlaşmaların farklı yorumlanması, sorunlara yol açabilir.
📌 Türkiye ve Kıta Sahanlığı Sorunu
Türkiye'nin Ege Denizi ve Doğu Akdeniz'deki kıta sahanlığı sınırları, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Yönetimi ile anlaşmazlık konuları arasındadır.
❓ Bu Sorunlar TYT'de Nasıl Karşımıza Çıkar?
TYT Tarih sınavında, kıta sahanlığı sorunları genellikle şu şekilde karşımıza çıkabilir:
- 📜 Uluslararası İlişkiler Bağlamında: Türkiye'nin komşuları ile yaşadığı sorunlar, uluslararası hukuk ve diplomasi konularıyla ilişkilendirilerek sorulabilir.
- 🗺️ Harita Soruları: Haritalar üzerinde kıta sahanlığı sınırları gösterilerek, bu sınırlar hakkındaki yorumlar istenebilir.
- 🏛️ BMDHS Bilgisi: Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin temel prensipleri ve kıta sahanlığına dair hükümleri hakkında bilgi ölçen sorular sorulabilir.
💡 Örnek TYT Tarzı Soru
Aşağıdakilerden hangisi kıta sahanlığı sorununun temel nedenlerinden biri değildir?
A) Sınırların belirsizliği
B) Doğal kaynakların paylaşımı konusundaki anlaşmazlıklar
C) Uluslararası hukuk yorumlarındaki farklılıklar
D) Ülkelerin ekonomik sistemlerinin farklılığı
E) Deniz ticaret yollarının kontrolü isteği
Doğru cevap: D) Ülkelerin ekonomik sistemlerinin farklılığı
