🌈 2026 TYT'de Gölge Alanı Soruları mı Geliyor?
Gölge alanı soruları, TYT'de karşına çıkabilecek yeni nesil geometri problemlerinden biri. Bu sorular, genellikle bir cismin ışık kaynağına göre oluşturduğu gölgenin alanını hesaplamanı ister. Sakın gözün korkmasın, aslında temel geometri bilgilerini kullanarak bu soruları kolayca çözebilirsin!
💡 Gölge Alanı Nedir?
Gölge alanı, bir ışık kaynağından çıkan ışınların bir cisme çarparak arkasında oluşturduğu karanlık bölgedir. Gölgenin şekli ve büyüklüğü, cismin şekline, ışık kaynağının konumuna ve ışığın geliş açısına bağlı olarak değişir.
📐 Gölge Alanı Nasıl Hesaplanır?
Gölge alanı hesaplamaları genellikle benzerlik, orantı ve temel geometrik şekillerin alan formüllerini kullanmayı gerektirir. İşte adım adım izleyebileceğin bir yol:
- 🔦 Işık Kaynağını ve Cisimleri İncele: Soruda verilen ışık kaynağının konumunu ve cisimlerin şekillerini dikkatlice incele. Işık kaynağının cisme göre nerede olduğuna dikkat et.
- 📏 Benzerlik Kur: Genellikle gölge alanı sorularında benzer üçgenler veya benzer şekiller oluşur. Bu benzerlikleri kullanarak oranlar kurabilirsin. Örneğin, bir direğin gölgesiyle direğin yüksekliği arasındaki oran, başka bir direğin gölgesiyle o direğin yüksekliği arasındaki orana eşit olabilir.
- 📝 Temel Geometrik Şekilleri Tanı: Gölge genellikle basit geometrik şekillerden (üçgen, kare, daire vb.) oluşur. Bu şekillerin alan formüllerini bilmen işini kolaylaştırır.
- Üçgenin alanı: $\frac{taban \times yükseklik}{2}$
- Karenin alanı: $kenar \times kenar$
- Dairenin alanı: $\pi \times yarıçap^2$
- ➕ Alanları Topla veya Çıkar: Bazen gölge alanı, birden fazla geometrik şeklin birleşiminden oluşur. Bu durumda, her bir şeklin alanını ayrı ayrı hesaplayıp toplaman veya çıkarman gerekebilir.
- 🤔 Özel Durumlara Dikkat Et: Soruda verilen özel durumlara (örneğin, cismin eğik durması, ışık kaynağının hareketli olması) dikkat et. Bu durumlar, hesaplamalarını etkileyebilir.
✍️ Örnek Soru Çözümü
Daha iyi anlaman için basit bir örnekle açıklayalım:
Soru: 2 metre uzunluğundaki bir direğin gölgesi 3 metre ise, 4 metre uzunluğundaki bir direğin gölgesi kaç metre olur?
Çözüm:
Bu soruda benzerlikten yararlanabiliriz. Direğin uzunluğu ile gölgesinin uzunluğu arasındaki oran sabittir.
$\frac{Direğin \ Uzunluğu}{Gölge \ Uzunluğu} = \frac{2}{3}$
4 metre uzunluğundaki direğin gölgesine x diyelim.
$\frac{4}{x} = \frac{2}{3}$
İçler dışlar çarpımı yaparak x'i bulalım:
$2x = 12$
$x = 6$
Yani, 4 metre uzunluğundaki direğin gölgesi 6 metre olur.
📚 Unutma!
Gölge alanı soruları, pratik yaptıkça daha kolay hale gelir. Bol bol soru çözerek ve farklı soru tiplerini inceleyerek bu konuda uzmanlaşabilirsin. Başarılar!
