Jean Piaget, çocukların dünyayı nasıl anladıklarını ve öğrendiklerini açıklayan İsviçreli bir psikologdur. Bilişsel gelişim kuramı, çocukların zihinsel süreçlerinin yaşla birlikte nasıl değiştiğini inceler. AYT Felsefe sınavında bu kuramla ilgili gelebilecek sorulara hazırlıklı olmak için bazı tahminlerde bulunalım.
Piaget, bilişsel gelişimi dört ana döneme ayırır:
Aşağıda, Piaget'in kuramıyla ilgili AYT'de çıkabilecek olası soru tipleri ve çözüm ipuçları bulunmaktadır:
Soru Tipi: Bir çocuğun davranışı veya düşünce tarzı verilerek hangi gelişim döneminde olduğu sorulabilir.
Örnek Soru:
Ayşe, oyuncak bebeğini canlı gibi görüyor ve onunla konuşuyor. Piaget'in bilişsel gelişim kuramına göre Ayşe hangi dönemdedir?
Çözüm İpucu: Animistik düşünce (cansız nesnelere canlılık atfetme) işlem öncesi dönemin tipik bir özelliğidir. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Soru Tipi: Korunum ilkesinin ne olduğu ve hangi dönemde kazanıldığı sorulabilir.
Örnek Soru:
Aynı miktarda su, farklı şekillerdeki iki bardağa konuluyor. Bir çocuk, uzun ve ince bardaktaki suyun daha fazla olduğunu söylüyor. Bu çocuk hangi gelişim dönemindedir ve hangi ilkeyi henüz kazanamamıştır?
Çözüm İpucu: Korunum ilkesi, bir nesnenin şekli değişse bile miktarının aynı kaldığını anlamaktır. Bu ilke somut işlemler döneminde kazanılır. Ancak sorudaki çocuk henüz bu ilkeyi kazanamamıştır ve işlem öncesi dönemdedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru Tipi: Soyut düşünme becerisinin hangi dönemde geliştiği ve bu dönemdeki bireylerin hangi tür problemleri çözebildiği sorulabilir.
Örnek Soru:
Bir öğrenci, matematik problemlerini çözerken farklı çözüm yolları üretebiliyor, hipotezler kurabiliyor ve soyut kavramları anlayabiliyor. Bu öğrenci Piaget'in hangi gelişim dönemindedir?
Çözüm İpucu: Soyut düşünme becerisi soyut işlemler döneminde gelişir. Bu dönemdeki bireyler hipotezler kurabilir ve soyut kavramları anlayabilirler. Doğru cevap D seçeneğidir.
Bu soru tahminleri ve çözüm ipuçları, AYT Felsefe sınavında Piaget'in bilişsel gelişim kuramıyla ilgili gelebilecek sorulara hazırlıklı olmanıza yardımcı olacaktır. Başarılar dilerim!