🍎 Basit Harmonik Hareket (BHH) Nedir?
Basit harmonik hareket, bir denge noktası etrafında salınan bir cismin hareketidir. Bu hareket, cisme uygulanan kuvvetin, cismin denge noktasından olan uzaklığı ile doğru orantılı ve yönünün denge noktasına doğru olduğu durumlarda ortaya çıkar. İdeal bir BHH'de sürtünme ve diğer enerji kayıpları ihmal edilir.
💡 BHH'nin Temel Özellikleri
- ⏱️ Periyot (T): Bir tam salınım için geçen süre.
- Amplitude (A): Denge noktasından olan maksimum uzaklık.
- Frekans (f): Birim zamanda yapılan salınım sayısı (f = 1/T).
- Faz açısı (φ): Başlangıç konumunu belirler.
🎯 Yay Sarkacı
Yay sarkacı, bir yayın ucuna bağlı bir kütlenin düşey veya yatay düzlemde yaptığı basit harmonik harekettir.
⚙️ Yay Sarkacının Periyodu
Yay sarkacının periyodu (T), kütleye (m) ve yay sabiti (k) ile belirlenir:
T = 2π√(m/k)
Burada:
- ⚖️ m: Sarkacın kütlesi (kg).
- Spring constant (k): Yayın sertlik katsayısı (N/m).
📝 Önemli Notlar:
- 📏 Periyot, yerçekimi ivmesinden (g) bağımsızdır.
- Genlik (A), periyodu etkilemez.
🕰️ Basit Sarkaç
Basit sarkaç, bir ipin ucuna bağlı bir kütlenin düşey düzlemde yaptığı salınım hareketidir. İdeal bir basit sarkaçta, ipin ağırlığı ve hava direnci ihmal edilir.
📐 Basit Sarkacın Periyodu
Basit sarkacın periyodu (T), ipin uzunluğuna (L) ve yerçekimi ivmesine (g) bağlıdır:
T = 2π√(L/g)
Burada:
- 📏 L: İpin uzunluğu (m).
- 🌍 g: Yerçekimi ivmesi (yaklaşık 9.8 m/s²).
📌 Önemli Notlar:
- Açı (θ) küçük olduğunda (genellikle θ < 15°), hareket yaklaşık olarak basit harmonik harekettir.
- Kütle (m), periyodu etkilemez.
🧪 BHH'nin Uygulama Alanları
Basit harmonik hareket, fizikte ve mühendislikte birçok alanda karşımıza çıkar:
- 🎶 Müzik aletleri (gitarlar, piyano telleri).
- ⏱️ Saatler ve zaman ölçerler.
- 🌉 Köprüler ve binaların titreşim analizleri.
- 🚗 Otomotiv süspansiyon sistemleri.
