🗳️ Cumhurbaşkanlığı Makamı Boşalınca Seçim Süreci Nasıl İşler?
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması durumunda izlenecek yolu ve seçim takvimini açıkça belirlemiştir. Bu süreç, devletin sürekliliğini ve demokratik düzenin korunmasını sağlamak amacıyla titizlikle uygulanır.
🗓️ Makamın Boşalması Durumunda İzlenecek Adımlar
- 🇹🇷 Boşalmanın Tespiti: Cumhurbaşkanlığı makamı, ölüm, istifa, görevden alınma veya başka bir nedenle boşaldığında, bu durum derhal tespit edilir.
- 🇹🇷 TBMM'nin Toplanması: Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Cumhurbaşkanlığı makamının boşalmasından sonraki beş gün içinde toplanır.
- 🇹🇷 Seçim Kararı: TBMM, boşalmayı müteakip on gün içinde Cumhurbaşkanlığı seçimi için karar alır.
📅 Seçim Takvimi ve Süreç
Cumhurbaşkanlığı seçim süreci, Anayasa ve ilgili kanunlar çerçevesinde belirli bir takvime göre işler. Bu takvim, seçimlerin adil, şeffaf ve zamanında yapılmasını garanti eder.
- 🗓️ Seçim Tarihi: Cumhurbaşkanlığı seçimi, TBMM'nin seçim kararından sonraki altmış gün içinde tamamlanır.
- 🗓️ Adaylık Süreci: Siyasi partiler veya bağımsız adaylar, belirlenen süre içinde Yüksek Seçim Kurulu'na (YSK) başvurarak adaylıklarını koyarlar.
- 🗓️ Propaganda Dönemi: Adayların propaganda faaliyetleri, seçim tarihinden önceki belirli bir süre içinde başlar ve seçim gününden önceki gün sona erer.
- 🗓️ Seçim Günü: Seçim günü, vatandaşlar sandıklara giderek oylarını kullanırlar. Oy verme işlemi, YSK'nın belirlediği kurallar çerçevesinde gerçekleştirilir.
- 🗓️ Oy Sayımı ve Sonuçların İlanı: Oy verme işleminin tamamlanmasının ardından, oylar sayılır ve seçim sonuçları YSK tarafından ilan edilir.
⚖️ Seçimlerin Hukuki Dayanağı
Cumhurbaşkanlığı seçimleri, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın ilgili maddeleri ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun başta olmak üzere çeşitli kanunlarla düzenlenir. Bu düzenlemeler, seçimlerin adil ve serbest bir ortamda yapılmasını sağlamayı amaçlar.
🙋 Aday Olma Şartları
Cumhurbaşkanı adayı olabilmek için Anayasa'da belirtilen belirli şartları taşımak gerekmektedir. Bu şartlar şunlardır:
- ✅ Türk Vatandaşı Olmak: Adayın Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması zorunludur.
- ✅ Kırk Yaşını Doldurmuş Olmak: Adayın en az kırk yaşını doldurmuş olması gerekmektedir.
- ✅ Yükseköğrenim Görmüş Olmak: Adayın yükseköğrenim görmüş olması şarttır.
- ✅ Milletvekili Seçilme Yeterliliğine Sahip Olmak: Adayın milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması gerekmektedir.
🗳️ Seçim Sonuçları ve Göreve Başlama
Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilir. İlk turda salt çoğunluk sağlanamazsa, en çok oy alan iki aday arasında ikinci tur seçim yapılır. İkinci turda en çok oyu alan aday Cumhurbaşkanı seçilir.
- 🇹🇷 Göreve Başlama: Cumhurbaşkanı seçilen kişi, TBMM önünde ant içerek görevine başlar.
- 🇹🇷 Görev Süresi: Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kişi en fazla iki kez Cumhurbaşkanı seçilebilir.
