? Kan Şekeri Düşüklüğü (Hipoglisemi) Nedir?
Hipoglisemi, kandaki şeker (glikoz) seviyesinin normalin altına düşmesi durumudur. Genellikle kan şekeri seviyesinin 70 mg/dL'nin altında olması hipoglisemi olarak kabul edilir. Glikoz, vücudumuzun (özellikle beynin) temel enerji kaynağı olduğu için bu durum ciddi sorunlara yol açabilir.
? Neden Olur?
- ? Fazla insülin veya diyabet ilacı kullanmak
- ⏰ Öğün atlamak veya yetersiz beslenmek
- ?♂️ Plana göre daha fazla fiziksel aktivite yapmak
- ? Alkol tüketmek (özellikle aç karnına)
? Hipoglisemi Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler hafif, orta ve şiddetli olarak ilerleyebilir.
- ? Hafif-Orta Şiddette Belirtiler:
- Ani acıkma hissi
- Titreme ve terleme
- Sinirlilik veya iç sıkıntısı
- Solukluk
- Çarpıntı
- Dudak ve dilde karıncalanma
- ? Şiddetli Belirtiler (Tıbbi Acil Durum):
- Bilinç bulanıklığı veya konfüzyon
- Davranış değişiklikleri (saldırganlık)
- Görmede bulanıklık veya çift görme
- Nöbet (havale) geçirme
- Bilinç kaybı (hipoglisemik koma)
? Hipoglisemide İlk Yardım
? 1. Kural: "15-15 Kuralı"nı Uygula
Kişi bilinci açık ve yutabiliyorsa hemen bu kuralı uygula:
- 15 gram hızlı etkili basit şeker ver.
- 15 dakika bekle.
- Kan şekerini ölç (mümkünse) veya belirtileri kontrol et. Düzelme yoksa bir 15 gram daha şeker ver.
? 15 Gram Hızlı Şeker İçeren Besinler
- ✅ 3-4 adet kesme şeker veya 4-5 adet beyaz şeker
- ✅ 1 çay bardağı (150-200 ml) meyve suyu (portakal, elma suyu)
- ✅ 1 büyük çorba kaşığı bal, reçel veya pekmez
- ✅ 1 kutu (200 ml) gazlı şekerli içecek (kola, meyveli soda - light olmamalı!)
- ✅ 5-6 adet glikoz tableti
? Önemli Not: Çikolata, gofret veya sütlü tatlılar kan şekerini yavaş yükselttiği için bu aşamada tercih edilmez.
? 2. Adım: Ana Öğün veya Ara Öğün Yedir
Kişinin şikayetleri geçtikten sonra (yaklaşık 15-20 dakika sonra) kan şekerinin tekrar düşmesini önlemek için kompleks karbonhidrat ve protein içeren bir ana öğün veya ara öğün yedirilmelidir.
- ? 1 dilim ekmek + peynir
- ? 1 porsiyon meyve + 1 avuç fındık/ceviz
- ? 1 kase yoğurt veya 1 bardak süt
? 3. Adım: Acil Durumda Ne Yapmalı?
Eğer kişi bilincini kaybetmişse veya yutamıyorsa:
- ? Derhal 112 Acil Servis'i ara.
- ? Ağzına hiçbir şey yedirip içirmeye çalışma! Boğulmasına neden olabilirsin.
- ? Eğer kişinin ailesi/bakıcısı varsa ve glukagon iğnesi bulunuyorsa, onu uygulamaları için yardım et. Glukagon, karaciğerde depolanan şekerin kana karışmasını sağlayan bir hormondur.
- ? Kişiyi kurtarma pozisyonuna getir.
- ? Üzerini bir battaniye veya ceketle örterek vücut sıcaklığını koru.
? Hipoglisemiden Korunma Önerileri
- ⏰ Öğün atlama. Düzenli ana ve ara öğünler tüket.
- ? İnsülin veya diyabet ilaçlarını dozunda ve zamanında kullan.
- ?♀️ Egzersiz öncesi, sırası ve sonrasında kan şekerini ölç ve gerekirse ek ara öğün al.
- ? Diyabet kimliği taşı. Bu, acil bir durumda çevrendekilerin durumu anlamasına yardımcı olur.
- ? Yanında her zaman hızlı şeker kaynağı (kesme şeker, meyve suyu paketi vb.) bulundur.
