⚖️ Kişilik Haklarına Saldırı Tazminatı Zaman Aşımı Süresi: Bilmeniz Gerekenler
Kişilik hakları, bireylerin toplum içindeki saygınlığını, onurunu ve itibarını koruyan temel haklardır. Bu haklara yapılan saldırılar, manevi tazminat davası yoluyla telafi edilebilir. Ancak, bu tür davaların açılması için belirli bir zaman aşımı süresi bulunmaktadır. Bu yazıda, kişilik haklarına saldırı nedeniyle tazminat davalarında zaman aşımı süresini ve ilgili detayları inceleyeceğiz.
⏳ Zaman Aşımı Süresi Nedir?
Zaman aşımı, bir hakkın belirli bir süre içinde kullanılmaması halinde o hakkın kaybedilmesi anlamına gelir. Kişilik haklarına saldırı nedeniyle açılacak tazminat davalarında da bir zaman aşımı süresi mevcuttur. Bu süre, Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiştir.
🗓️ Kişilik Haklarına Saldırı Tazminatında Zaman Aşımı Süresi Ne Kadardır?
Türk Borçlar Kanunu'nun 72. maddesine göre, kişilik haklarına saldırı nedeniyle açılacak tazminat davalarında zaman aşımı süresi şöyledir:
- 💥 Fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl.
- 🗓️ Her halükarda fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl.
Bu iki süreden hangisi önce dolarsa, dava açma hakkı düşer.
🔍 Zaman Aşımı Süresinin Başlangıcı
Zaman aşımı süresinin başlangıcı, fiilin ve failin öğrenildiği tarihtir. Ancak, fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıllık süre her halükarda dikkate alınır.
- 🕵️♂️ Fiilin ve Failin Öğrenilmesi: Mağdurun, kendisine yönelik kişilik haklarına saldırıyı ve bu saldırıyı gerçekleştireni kesin olarak öğrendiği tarih.
- 🕰️ Fiilin İşlendiği Tarih: Kişilik haklarına saldırının gerçekleştiği tarih.
⚠️ Zaman Aşımını Duran veya Kesen Haller
Bazı durumlarda zaman aşımı süresi durabilir veya kesilebilir. Zaman aşımının durması, belirli bir sürenin zaman aşımı süresine eklenmemesi anlamına gelirken, zaman aşımının kesilmesi, sürenin baştan başlaması anlamına gelir.
- 🛑 Zaman Aşımını Duran Haller:
- 👨⚖️ Dava açılması (davanın usulden reddedilmesi hariç).
- 🤝 Alacaklı ve borçlu arasında yapılan sözleşme ile borcun ikrar edilmesi.
- ⚖️ Alacaklı tarafından icra takibi başlatılması.
- ✂️ Zaman Aşımını Kesen Haller:
- 📝 Borçlu tarafından borcun kabul edilmesi (örneğin, ödeme yapılması veya yazılı bir taahhütte bulunulması).
- 📢 Dava açılması veya icra takibi yapılması (davanın veya takibin sonuçsuz kalması durumunda, kesilme etkisi ortadan kalkar).
💡 Örnek Senaryolar
*
Senaryo 1: Ayşe, 1 Ocak 2023 tarihinde bir gazetede hakkında çıkan asılsız bir haberle kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu öğreniyor. Bu durumda, Ayşe'nin tazminat davası açmak için 1 Ocak 2025 tarihine kadar (iki yıl) süresi vardır. Ancak, haberin yayınlandığı tarih (fiilin işlendiği tarih) örneğin 1 Aralık 2022 ise, 1 Aralık 2032 tarihinden sonra (on yıl) dava açma hakkı düşecektir.
*
Senaryo 2: Mehmet, 15 Mart 2020 tarihinde kendisine hakaret eden kişinin kim olduğunu 20 Mart 2024 tarihinde öğreniyor. Mehmet'in dava açma süresi 20 Mart 2026 tarihinde dolar. Ancak, fiilin işlendiği tarih olan 15 Mart 2020'den itibaren on yıl geçtikten sonra, yani 15 Mart 2030'dan sonra dava açma hakkı düşecektir.
🎯 Sonuç
Kişilik haklarına saldırı durumunda tazminat talep etmek isteyen kişilerin, zaman aşımı süresini dikkatle takip etmeleri ve hak kaybına uğramamak için gerekli önlemleri almaları önemlidir. Bu konuda bir avukattan hukuki destek almak, sürecin doğru yönetilmesine yardımcı olacaktır.
