Kategorik veri, sayısal olmayan ve belirli kategorilere ayrılabilen verilerdir. Örneğin, bir anket sonucunda katılımcıların tuttukları takımlar, en sevdikleri renkler veya yaşadıkları şehirler kategorik veriye örnek teşkil eder. Matematikte kategorik veriyi anlamak ve analiz etmek, istatistiksel düşünme becerilerini geliştirmek için harika bir yoldur.
Kategorik veri, nesneleri veya bireyleri belirli gruplara veya kategorilere ayırmamızı sağlayan nitel veridir. Bu tür veriler genellikle sayılarla ifade edilmez, ancak sayılarla kodlanabilirler. Örneğin:
Bu kategoriler arasında doğal bir sıralama olmayabilir (örneğin, elma muzdan daha "iyi" değildir). Ancak bazı durumlarda, kategoriler arasında bir sıralama olabilir (örneğin, eğitim seviyesi: ilkokul, ortaokul, lise).
Öğrencilerden veya katılımcılardan bir anket oluşturmalarını ve belirli bir konu hakkında kategorik veri toplamalarını isteyin. Örneğin:
Toplanan verileri bir tabloya veya çizelgeye aktarın.
Toplanan kategorik verileri görselleştirmek için çubuk grafikler ve pasta grafikleri kullanın. Çubuk grafikler, her kategorinin sıklığını veya sayısını gösterirken, pasta grafikleri her kategorinin toplam içindeki yüzdesini gösterir.
Adımlar:
Her kategorinin toplam veri içindeki yüzdesini hesaplayın. Bu, verileri daha iyi anlamanıza ve karşılaştırmanıza yardımcı olur.
Formül: (Kategori Sayısı / Toplam Veri Sayısı) * 100
Örnek: Bir ankette 50 kişiye en sevdikleri renk soruldu ve 20 kişi mavi dedi. Mavi rengi sevenlerin yüzdesi: (20 / 50) * 100 = %40
Farklı kategorileri karşılaştırın ve verilerden anlamlı sonuçlar çıkarın. Örneğin:
Bu etkinlikler, öğrencilerin kategorik veriyi anlamalarına, görselleştirmelerine ve yorumlamalarına yardımcı olur. Aynı zamanda, istatistiksel düşünme ve problem çözme becerilerini geliştirir.
Sınıfınızdaki öğrencilere en sevdikleri hayvanı sorun ve aşağıdaki kategorileri kullanın:
Toplanan verileri bir tabloya aktarın, bir çubuk grafik oluşturun ve her hayvanın yüzdesini hesaplayın. Sonuçları tartışın ve öğrencilerin verilerden ne öğrendiklerini paylaşmalarını sağlayın.