🔥 ÖGG Yanma ve Yangın Çeşitleri
Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) sınavında sıkça karşılaşılan yanma ve yangın çeşitleri konusunu, akılda kalıcı ve sınav odaklı bir şekilde inceleyelim.
🌡️ Yanma Nedir?
Yanma, yanabilen bir maddenin ısı ve oksijenle birleşerek ısı ve ışık yaymasıdır. Bu kimyasal reaksiyonun gerçekleşmesi için üç temel unsurun bir araya gelmesi gerekir: yanıcı madde, ısı (tutuşma sıcaklığı) ve oksijen. Bu üç unsurun bir araya gelmesiyle yangın üçgeni oluşur.
- 🔥 Yanıcı Madde: Yanabilen katı, sıvı veya gaz halindeki maddelerdir. Örnekler: odun, benzin, metan.
- 🌡️ Isı (Tutuşma Sıcaklığı): Yanmanın başlaması için gerekli olan minimum sıcaklıktır. Her maddenin farklı bir tutuşma sıcaklığı vardır.
- 💨 Oksijen: Genellikle havadan sağlanır. Yanma olayının devamlılığı için belirli bir oranda oksijen bulunması gerekir (genellikle %16).
🧯 Yangın Çeşitleri
Yangınlar, yanan maddenin türüne göre farklı sınıflara ayrılır. Bu sınıflandırma, yangına müdahale yöntemlerini belirlemede önemlidir.
- 🔥 A Sınıfı Yangınlar: Katı madde yangınlarıdır. Odun, kağıt, tekstil ürünleri gibi malzemelerin yanması sonucu oluşur. Söndürmede su ve köpük kullanılır.
- 💧 B Sınıfı Yangınlar: Sıvı madde yangınlarıdır. Benzin, mazot, yağ gibi yanıcı sıvıların yanması sonucu oluşur. Söndürmede köpük, kuru kimyevi toz ve karbondioksit kullanılır. Su kullanımı tehlikeli olabilir.
- ⚡ C Sınıfı Yangınlar: Gaz madde yangınlarıdır. Metan, propan, doğal gaz gibi yanıcı gazların yanması sonucu oluşur. Gaz akışı kesilerek yangın söndürülmeye çalışılır. Kuru kimyevi toz ve karbondioksit kullanılabilir.
- 🔩 D Sınıfı Yangınlar: Metal yangınlarıdır. Alüminyum, magnezyum, sodyum gibi yanıcı metallerin yanması sonucu oluşur. Özel söndürme tozları kullanılır. Su kesinlikle kullanılmamalıdır.
- 🍳 E Sınıfı Yangınlar (Elektrik Yangınları): Elektrik tesisatı ve cihazlarından kaynaklanan yangınlardır. Elektrik akımı kesildikten sonra müdahale edilmelidir. Karbondioksitli söndürücüler ve kuru kimyevi tozlu söndürücüler kullanılabilir. (Not: Bazı kaynaklarda E sınıfı yangınlar ayrı bir sınıf olarak belirtilmez, elektrik akımı kesildikten sonra A, B veya C sınıfına dahil edilir.)
- 🌱 F Sınıfı Yangınlar: Yemeklik yağ yangınlarıdır. Özellikle fritöz gibi cihazlarda kullanılan yağların yanması sonucu oluşur. Özel F sınıfı yangın söndürücüler veya ıslak kimyasal söndürücüler kullanılır. Su kesinlikle kullanılmamalıdır.
❓ Sınavda Çıkan Sorulara Örnekler
Aşağıda, ÖGG sınavında çıkmış veya çıkması muhtemel bazı soru örnekleri ve cevapları bulunmaktadır.
- ❓ Soru: Aşağıdakilerden hangisi A sınıfı yangınlara örnek olarak verilebilir?
- ❓ Soru: Benzin yangını hangi sınıf yangın türüne girer?
- ❓ Soru: Elektrik yangınlarında öncelikle yapılması gereken nedir?
- ⚡ Elektrik akımını kesmek
- ❓ Soru: Hangi tür yangınlarda su kullanmak tehlikelidir?
- 💧 B sınıfı (Sıvı madde yangınları) ve 🔩 D sınıfı (Metal yangınları)
- ❓ Soru: Bir yangında, yanan maddenin türü alüminyum ise, bu yangın hangi sınıfa girer ve hangi tip söndürücü kullanılmalıdır?
- 🔩 D sınıfı, Özel D sınıfı yangın söndürme tozu
🔥 Yangın Söndürme Yöntemleri
Yangın söndürme prensipleri temel olarak şunlardır:
- 💨 Boğma: Oksijenin yanıcı maddeyle temasını kesmek. (Örn: Köpük kullanarak)
- 🌡️ Soğutma: Yanıcı maddenin sıcaklığını tutuşma sıcaklığının altına düşürmek. (Örn: Su kullanarak)
- 🔥 Yanmayı Durdurma (Kimyasal Reaksiyonu Engelleme): Yanma reaksiyonunu kimyasal olarak durdurmak. (Örn: Kuru kimyevi toz kullanarak)
- 🍎 Yakıtı Ortadan Kaldırma: Yanıcı maddeyi ortamdan uzaklaştırmak. (Örn: Gaz vanasını kapatarak)
Bu bilgileri aklınızda tutarak, ÖGG sınavında yanma ve yangın çeşitleri ile ilgili soruları kolaylıkla cevaplayabilirsiniz. Başarılar!
