🎓 Tez Nedir?
Tez, bir öğrencinin belirli bir konuda yaptığı derinlemesine araştırmayı ve bu araştırmanın sonuçlarını akademik bir formatta sunduğu bilimsel bir çalışmadır. Genellikle lisansüstü (yüksek lisans, doktora) eğitiminin bir parçası olarak hazırlanır ve öğrencinin o alandaki bilgi birikimini, araştırma yeteneğini ve analitik düşünme becerilerini göstermesini sağlar.
✍️ Tez Nasıl Hazırlanır?
Tez hazırlama süreci, dikkatli planlama, titiz araştırma ve düzenli yazım gerektirir. İşte tez hazırlama sürecinde izlenmesi gereken adımlar:
🎯 Konu Seçimi ve Araştırma
- 💡 İlgi Alanlarınızı Belirleyin: Öncelikle hangi konularda daha ilgili olduğunuzu ve hangi alanlarda daha fazla bilgi sahibi olmak istediğinizi belirleyin.
- 📚 Literatür Taraması Yapın: Seçtiğiniz konuyla ilgili daha önce yapılmış çalışmaları inceleyerek, hangi alanlarda boşluklar olduğunu ve hangi konuların daha fazla araştırılması gerektiğini belirleyin.
- ❓ Araştırma Sorusu Oluşturun: Belirlediğiniz konu ve literatür taraması sonucunda, cevaplamaya çalıştığınız temel bir araştırma sorusu oluşturun. Bu soru, tezinizin odak noktasını belirleyecektir.
🗺️ Tez Planı Oluşturma
- 📌 Bölümleri Belirleyin: Tezinizin hangi bölümlerden oluşacağını (Giriş, Literatür Taraması, Metodoloji, Bulgular, Tartışma, Sonuç) belirleyin ve her bir bölümün içeriğini ana hatlarıyla planlayın.
- 📅 Zaman Çizelgesi Oluşturun: Tez yazım sürecini belirli aşamalara ayırın ve her bir aşama için bir bitiş tarihi belirleyin. Bu, tezinizi zamanında tamamlamanıza yardımcı olacaktır.
📝 Yazım Aşaması
- ✍️ Giriş Bölümünü Yazın: Tezinizin konusunu, amacını, önemini ve araştırma sorusunu açıkça belirtin. Ayrıca, tezinizin genel yapısı hakkında bilgi verin.
- 📖 Literatür Taraması Bölümünü Yazın: Konunuzla ilgili daha önce yapılmış çalışmaları özetleyin, eleştirin ve kendi araştırmanızın bu çalışmalarla nasıl ilişkili olduğunu açıklayın.
- 🔬 Metodoloji Bölümünü Yazın: Araştırmanızda kullandığınız yöntemleri (anket, deney, mülakat vb.) detaylı bir şekilde açıklayın. Veri toplama ve analiz süreçlerinizi belirtin.
- 📊 Bulgular Bölümünü Yazın: Araştırmanızın sonuçlarını objektif bir şekilde sunun. Tablolar, grafikler ve diğer görsel materyaller kullanarak bulgularınızı destekleyin.
- 💬 Tartışma Bölümünü Yazın: Bulgularınızı literatürdeki diğer çalışmalarla karşılaştırın, yorumlayın ve araştırma sorunuzla nasıl ilişkili olduğunu açıklayın.
- ✅ Sonuç Bölümünü Yazın: Tezinizin temel bulgularını özetleyin, araştırma sorunuza verdiğiniz cevabı belirtin ve gelecekte yapılabilecek araştırmalar için önerilerde bulunun.
✍️ Son Kontroller ve Düzenlemeler
- 👁️ Dil ve Anlatım Kontrolü: Tezinizin dilini ve anlatımını kontrol edin. Gramer hatalarını düzeltin, cümlelerinizi daha anlaşılır hale getirin ve akademik bir üslup kullanmaya özen gösterin.
- 📚 Kaynak Gösterimi Kontrolü: Kullandığınız tüm kaynakları doğru bir şekilde gösterdiğinizden emin olun. Kaynak gösteriminde tutarlı bir stil (APA, MLA, Chicago vb.) kullanın.
- 📄 Biçimlendirme Kontrolü: Tezinizin biçimlendirme kurallarına (sayfa düzeni, yazı tipi, satır aralığı vb.) uygun olduğundan emin olun.
📐 Tez Yazım Kuralları
Tez yazım kuralları, üniversiteler ve enstitüler tarafından belirlenen ve tezlerin belirli bir standartta hazırlanmasını sağlayan yönergelerdir. Bu kurallar, tezin içeriği, biçimi, kaynak gösterimi ve diğer önemli unsurları kapsar. İşte tez yazımında dikkat edilmesi gereken bazı temel kurallar:
📃 Genel Biçimlendirme Kuralları
- 🖋️ Yazı Tipi ve Boyutu: Genellikle Times New Roman veya Arial yazı tipi kullanılır. Yazı boyutu genellikle 12 punto olmalıdır.
- 📏 Satır Aralığı: Genellikle 1.5 veya çift satır aralığı kullanılır.
- 📄 Sayfa Kenarları: Sayfa kenarlarında belirli bir boşluk (örneğin, 2.5 cm) bırakılmalıdır.
- 🔢 Sayfa Numaralandırması: Giriş bölümünden önce Romen rakamları (i, ii, iii vb.), giriş bölümünden sonra ise Arap rakamları (1, 2, 3 vb.) kullanılır.
📚 İçerik Kuralları
- 📝 Başlıklar ve Alt Başlıklar: Başlıklar ve alt başlıklar, tezin yapısını açıkça göstermeli ve içeriğe uygun olmalıdır. Başlıklar genellikle kalın (bold) veya farklı bir yazı tipiyle belirtilir.
- 🖼️ Tablolar ve Şekiller: Tablolar ve şekiller, metin içinde uygun yerlere yerleştirilmeli ve numaralandırılmalıdır. Her tablo ve şeklin bir başlığı ve açıklaması olmalıdır.
- 🧮 Denklemler ve Formüller: Eğer tezde matematiksel denklemler veya formüller kullanılıyorsa, bunlar numaralandırılmalı ve metin içinde açıkça referans verilmelidir. Örneğin: $E=mc^2$
🖋️ Kaynak Gösterme Kuralları
- 📌 Kaynak Gösterme Stilleri: APA, MLA, Chicago gibi farklı kaynak gösterme stilleri bulunmaktadır. Hangi stilin kullanılacağı, üniversitenin veya enstitünün belirlediği kurallara göre belirlenir.
- ✍️ Metin İçi Kaynak Gösterme: Metin içinde kullanılan her kaynağa atıfta bulunulmalıdır. Örneğin, (Smith, 2020) veya Smith (2020) şeklinde.
- 📚 Kaynakça: Tezin sonunda, kullanılan tüm kaynakların listesi yer almalıdır. Kaynaklar, yazarın soyadına göre alfabetik olarak sıralanır.
🚫 İntihal (Plagiarism)
- ⚠️ İntihalden Kaçınma: Başka birinin çalışmasını kendi çalışmanız gibi göstermekten kaçının. Kullandığınız her kaynağı doğru bir şekilde belirtin.
- 🔎 İntihal Taraması: Tezinizi teslim etmeden önce, intihal tespit yazılımları kullanarak benzerlik oranını kontrol edin.
Tez yazım kuralları, üniversiteden üniversiteye ve bölümden bölüme farklılık gösterebilir. Bu nedenle, tezinizi hazırlamadan önce ilgili üniversitenin veya enstitünün tez yazım kılavuzunu dikkatlice incelemeniz önemlidir.
