TYT Kimya Formül Hızlı Tekrar: Sınav Öncesi Son Bakış Özetleri

Question

TYT kimya formüllerini hızlıca tekrar etmek için bir özet var mı? Sınav öncesi son bir bakış atmak için kullanabileceğim bir formül listesi çok işime yarar.

Answer 1

🧪 Kimyanın Temel Kanunları ve Kavramları

• ⚛️ Atom: Kimyasal bir elementin tüm özelliklerini taşıyan en küçük yapı taşıdır.
• ➕ Proton: Atomun çekirdeğinde bulunan pozitif yüklü parçacıktır.
• ➖ Elektron: Atomun çekirdeği etrafında dönen negatif yüklü parçacıktır.
• neutrNötron: Atomun çekirdeğinde bulunan yüksüz (nötr) parçacıktır.
• ⚖️ Kütle Numarası: Bir atomun çekirdeğindeki proton ve nötronların toplam sayısıdır.
• 🔢 Atom Numarası: Bir atomun çekirdeğindeki proton sayısıdır ve elementin kimliğini belirler.

⚗️ Mol Kavramı

• 👨‍🔬 Mol: 6.022 x $10^{23}$ tane atom, molekül veya iyon içeren madde miktarına denir. Bu sayıya Avogadro sayısı denir (NA).
• ⚖️ Mol Kütlesi: Bir mol maddenin gram cinsinden kütlesidir ve elementin atom kütlesi veya bileşiğin molekül kütlesine eşittir.
• 🧮 Formül: $n = \frac{m}{M}$ (n: mol sayısı, m: kütle (gram), M: mol kütlesi (g/mol))

💧 Maddenin Halleri ve Özellikleri

• 🧊 Katı: Belirli bir şekli ve hacmi vardır. Tanecikler arası çekim kuvveti çok yüksektir.
• liquidSıvı: Belirli bir hacmi vardır ancak şekli bulunduğu kabın şeklini alır. Tanecikler arası çekim kuvveti katılara göre daha düşüktür.
• gasGaz: Belirli bir şekli ve hacmi yoktur. Bulunduğu kabın her tarafına yayılır. Tanecikler arası çekim kuvveti çok düşüktür.
• 🔥 Plazma: İyonize olmuş gaz halidir. Çok yüksek sıcaklıklarda oluşur.

🌡️ Hal Değişimleri

• 🧊➡️💧 Erime: Katı halden sıvı hale geçiş.
• 💧➡️🧊 Donma: Sıvı halden katı hale geçiş.
• 💧➡️💨 Buharlaşma: Sıvı halden gaz hale geçiş.
• 💨➡️💧 Yoğunlaşma: Gaz halden sıvı hale geçiş.
• 🧊➡️💨 Süblimleşme: Katı halden doğrudan gaz hale geçiş.
• 💨➡️🧊 Kırağılaşma: Gaz halden doğrudan katı hale geçiş.

🧪 Kimyasal Tepkimeler ve Denklemler

• ➡️ Kimyasal Tepkime: Bir veya daha fazla maddenin yeni maddelere dönüşmesi sürecidir.
• 📝 Kimyasal Denklem: Bir kimyasal tepkimeyi semboller ve formüllerle ifade etme şeklidir.
• ⚖️ Denkleştirme: Kimyasal denklemlerde atom sayısının korunması için yapılan işlemdir.

➕ Tepkime Çeşitleri

• ➕ Birleşme (Sentez) Tepkimeleri: İki veya daha fazla maddenin birleşerek tek bir ürün oluşturduğu tepkimelerdir. Örnek: $2H_2 + O_2 \rightarrow 2H_2O$
• ➖ Ayrışma (Analiz) Tepkimeleri: Bir bileşiğin daha basit maddelere ayrıldığı tepkimelerdir. Örnek: $CaCO_3 \rightarrow CaO + CO_2$
• 🔄 Yer Değiştirme Tepkimeleri: Bir elementin bir bileşikteki başka bir elementin yerini aldığı tepkimelerdir. Örnek: $Zn + CuSO_4 \rightarrow ZnSO_4 + Cu$
• 🔥 Yanma Tepkimeleri: Bir maddenin oksijenle hızlı bir şekilde tepkimeye girerek ısı ve ışık yaydığı tepkimelerdir. Örnek: $CH_4 + 2O_2 \rightarrow CO_2 + 2H_2O$
• acidAsit-Baz Tepkimeleri: Bir asit ile bir bazın tepkimeye girerek tuz ve su oluşturduğu tepkimelerdir. Örnek: $HCl + NaOH \rightarrow NaCl + H_2O$