📚 ALES Hukuki Metin Yorumlama: En Sık Karşılaşılan Konular
ALES sınavında hukuki metin yorumlama becerisi, adayların başarısını doğrudan etkileyen kritik bir unsurdur. Bu bölümde, geçmiş yıllardaki ALES soruları analiz edilerek en sık karşılaşılan hukuki konular ve kavramlar detaylı bir şekilde incelenecektir.
⚖️ Hukukun Temel Kavramları
- 📜 Hukukun Kaynakları: Anayasa, kanunlar, yönetmelikler, tüzükler ve uluslararası antlaşmalar gibi farklı hukuk kaynaklarının hiyerarşisi ve birbirleriyle ilişkisi.
- 🧑⚖️ Hukukun Dalları: Kamu hukuku (anayasa hukuku, idare hukuku, ceza hukuku) ve özel hukuk (medeni hukuk, borçlar hukuku, ticaret hukuku) arasındaki temel ayrım ve bu dalların kapsamı.
- 🤝 Hak ve Yükümlülükler: Gerçek ve tüzel kişilerin sahip olduğu haklar ile bu haklara karşılık gelen yükümlülükler.
- 🏛️ Hukuki İşlemler: Sözleşmeler, vasiyetnameler, bağışlar gibi hukuki sonuç doğuran işlemlerin geçerlilik şartları ve sonuçları.
📄 Anayasa Hukuku
- 🇹🇷 Temel İlkeler: Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri (demokratik, laik, sosyal hukuk devleti), kuvvetler ayrılığı ilkesi, insan haklarına saygı ilkesi.
- 🗳️ Seçim Sistemi: Seçimlerin genel, eşit, gizli, serbest, tek dereceli olması ilkeleri ve seçimlerin yargı denetimi.
- 🏛️ Yasama Organı: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) görev ve yetkileri, kanun yapma süreci, milletvekili dokunulmazlığı.
- 🛡️ Yürütme Organı: Cumhurbaşkanı'nın görev ve yetkileri, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, bakanlar kurulu.
- ⚖️ Yargı Organı: Yüksek mahkemeler (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay) ve görevleri, yargı bağımsızlığı ilkesi.
💼 Medeni Hukuk
- 👨👩👧👦 Kişiler Hukuku: Gerçek ve tüzel kişiler, ehliyet kavramı (fiil ehliyeti, hak ehliyeti), kişilik hakları.
- 🏡 Aile Hukuku: Evlenme, boşanma, velayet, nafaka, mal rejimleri.
- 💰 Miras Hukuku: Mirasın geçişi, mirasçılar, vasiyetname, miras sözleşmesi.
- 📜 Eşya Hukuku: Mülkiyet hakkı, zilyetlik, tapu sicili, ayni haklar (rehin, ipotek, irtifak).
⚖️ Borçlar Hukuku
- 🤝 Sözleşmeler Hukuku: Sözleşmenin kurulması, geçerlilik şartları, sözleşmeye aykırılık, tazminat.
- 💸 Haksız Fiil: Kusur, zarar, illiyet bağı, tazminat sorumluluğu.
- 🗣️ Sebepsiz Zenginleşme: Hukuki bir sebep olmaksızın bir tarafın malvarlığında meydana gelen artışın iadesi.
- 📜 Borcun İfası ve İfa Engelleri: Borcun zamanında ve gereği gibi ifası, temerrüt, imkansızlık.
👮 Ceza Hukuku
- 🚨 Suç ve Ceza: Suçun unsurları (tipiklik, hukuka aykırılık, kusurluluk), ceza türleri (hapis cezası, adli para cezası).
- ⚖️ Ceza Sorumluluğu: Kast, taksir, kusur yeteneği, ceza ehliyeti.
- 🛡️ Meşru Savunma ve Zorunluluk Hali: Hukuka uygunluk nedenleri, meşru savunmanın şartları, zorunluluk halinin şartları.
- 📜 Suç Tipleri: Kasten yaralama, hırsızlık, dolandırıcılık, hakaret gibi sık karşılaşılan suçlar.
🏢 İdare Hukuku
- 🏛️ İdarenin Faaliyetleri: İdari işlemler, idari eylemler, kamu hizmetleri.
- 📜 İdari Yargı: İdari yargının görev alanı, idari dava türleri (iptal davası, tam yargı davası).
- 👮 İdari İşlemlerin Hukuka Aykırılığı: Yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurları yönünden hukuka aykırılık halleri.
- 🛡️ İdarenin Sorumluluğu: Kusurlu sorumluluk, kusursuz sorumluluk, tazminat davaları.
