🧪 AYT Vaka İncelemesi: Tüm Dersler İçin Örnek Çalışmalar
AYT (Alan Yeterlilik Testi), üniversiteye girişte önemli bir adım. Bu yazıda, farklı dersler için örnek vaka incelemeleriyle, sınavda başarılı olmanıza yardımcı olacak stratejileri inceleyeceğiz.
🧮 Matematik Vaka İncelemesi
Konu: Fonksiyonlar
Örnek Soru:
$f(x) = x^2 - 4x + 3$ fonksiyonunun alabileceği en küçük değeri bulunuz.
- 🧠 Çözüm: Bu bir parabol denklemidir. Parabolün tepe noktasını bulmak için $(-\frac{b}{2a})$ formülünü kullanırız.
- ✏️ Adım 1: $a = 1$, $b = -4$
- ✏️ Adım 2: $x = -\frac{-4}{2*1} = 2$
- ✏️ Adım 3: $f(2) = (2)^2 - 4*(2) + 3 = 4 - 8 + 3 = -1$
- ✅ Cevap: Fonksiyonun alabileceği en küçük değer -1'dir.
🧪 Kimya Vaka İncelemesi
Konu: Kimyasal Tepkimeler ve Denge
Örnek Soru:
$N_2(g) + 3H_2(g) \rightleftharpoons 2NH_3(g)$ tepkimesinde, denge sabiti $K_c = 4$ 'tür. 2 mol $N_2$, 6 mol $H_2$ ve 4 mol $NH_3$ ile başlayan bir tepkime kabında, sistemin dengeye ulaşması için hangi yönde ilerlemesi gerekir?
- ⚛️ Çözüm: Tepkime yönünü belirlemek için tepkime bölümü (Q) hesaplanır.
- 🧪 Adım 1: $Q = \frac{[NH_3]^2}{[N_2][H_2]^3}$
- 🧪 Adım 2: $Q = \frac{(4)^2}{(2)(6)^3} = \frac{16}{2*216} = \frac{16}{432} = 0.037$
- 🧪 Adım 3: $Q < K_c$ olduğundan, tepkime ürünler yönüne kayar.
- ✅ Cevap: Tepkime, dengeye ulaşmak için ürünler (NH3) yönüne ilerlemelidir.
🌍 Coğrafya Vaka İncelemesi
Konu: Türkiye'nin İklimi
Örnek Soru:
Türkiye'de Karadeniz ikliminin görüldüğü kıyı şeridinde, dağların kıyıya paralel uzanmasının iklim üzerindeki etkileri nelerdir?
- 🌲 Açıklama: Dağların kıyıya paralel uzanması, orografik yağışlara neden olur.
- 🌧️ Orografik Yağış: Denizden gelen nemli hava kütleleri, dağ yamaçları boyunca yükselirken soğur ve yoğunlaşarak yağış bırakır. Bu durum, kıyı şeridinde bol yağış görülmesine neden olur.
- ⛰️ Etkiler:
- 🌊 Kıyı şeridinde yıllık yağış miktarı artar.
- 🌫️ Yamaçlarda bitki örtüsü daha gür olur.
- ☀️ İç kesimlere nemli havanın geçişi zorlaşır, bu da iç kesimlerde daha kurak bir iklimin oluşmasına katkıda bulunur.
📜 Edebiyat Vaka İncelemesi
Konu: Tanzimat Edebiyatı
Örnek Soru:
Tanzimat Dönemi edebiyatçılarının eserlerinde sıklıkla işlenen temalar nelerdir ve bu temaların seçilmesindeki temel nedenler nelerdir?
- ✍️ Temalar: Vatanseverlik, özgürlük, adalet, eşitlik, medeniyet, batılılaşma, sosyal eleştiri.
- 💡 Nedenler:
- 🇹🇷 Osmanlı İmparatorluğu'nun içinde bulunduğu siyasi ve sosyal sorunlara çözüm arayışı.
- 🇫🇷 Fransız İhtilali'nin yaydığı fikirlerin etkisiyle aydınların toplumu bilinçlendirme çabası.
- 📖 Batı edebiyatının örnek alınması ve yeni edebi türlerin denenmesi.
- ⚖️ Toplumdaki adaletsizliklere, yanlış uygulamalara ve geleneksel düşünce yapısına karşı eleştirel bir duruş sergileme isteği.
