💰 GSYH Deflatörü Nedir?
GSYH Deflatörü, bir ekonomide üretilen mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki ortalama değişimi ölçen bir fiyat endeksidir. Nominal GSYH'nin Reel GSYH'ye oranlanmasıyla hesaplanır. Enflasyonu ölçmek için kullanılan önemli bir araçtır.
- 📊 Nominal GSYH: Cari fiyatlarla hesaplanan GSYH'dir. Yani, o yılki fiyatlar kullanılarak üretilen mal ve hizmetlerin toplam değerini gösterir.
- 📈 Reel GSYH: Sabit fiyatlarla hesaplanan GSYH'dir. Bir baz yıl seçilir ve sonraki yılların üretimi bu baz yılın fiyatlarıyla değerlendirilir. Bu, enflasyonun etkisini ortadan kaldırarak ekonomik büyümenin gerçek bir ölçüsünü sunar.
🧮 GSYH Deflatörü Nasıl Hesaplanır?
GSYH Deflatörü'nü hesaplamak için aşağıdaki formül kullanılır:
latex
GSYH\ Deflatörü = \frac{Nominal\ GSYH}{Reel\ GSYH} \times 100
Örneğin, bir ülkenin 2022 yılındaki Nominal GSYH'si 500 milyar TL ve Reel GSYH'si 400 milyar TL ise, GSYH Deflatörü şu şekilde hesaplanır:
latex
GSYH\ Deflatörü = \frac{500}{400} \times 100 = 125
Bu, fiyatların baz yıla göre %25 arttığını gösterir.
🎈 Enflasyon Oranı Nasıl Hesaplanır?
Enflasyon oranı, GSYH Deflatörü'ndeki yüzdelik değişimi ifade eder. Enflasyon oranını hesaplamak için aşağıdaki formül kullanılır:
latex
Enflasyon\ Oranı = \frac{GSYH\ Deflatörü_{Bu\ Yıl} - GSYH\ Deflatörü_{Geçen\ Yıl}}{GSYH\ Deflatörü_{Geçen\ Yıl}} \times 100
Örneğin, 2022 yılı GSYH Deflatörü 125 ve 2021 yılı GSYH Deflatörü 110 ise, enflasyon oranı şu şekilde hesaplanır:
latex
Enflasyon\ Oranı = \frac{125 - 110}{110} \times 100 = 13.64\%
Bu, fiyatların bir önceki yıla göre %13.64 arttığını gösterir.
📝 Örnek Senaryo
Bir ülkede aşağıdaki GSYH verileri bulunmaktadır:
- 📅 2022: Nominal GSYH = 600 milyar TL, Reel GSYH = 450 milyar TL
- 📅 2023: Nominal GSYH = 720 milyar TL, Reel GSYH = 500 milyar TL
Bu verilere göre 2023 yılı enflasyon oranını hesaplayalım:
1.
2022 GSYH Deflatörü:
latex
\frac{600}{450} \times 100 = 133.33
2.
2023 GSYH Deflatörü:
latex
\frac{720}{500} \times 100 = 144
3.
2023 Enflasyon Oranı:
latex
\frac{144 - 133.33}{133.33} \times 100 = 7.98\%
Sonuç olarak, 2023 yılı enflasyon oranı yaklaşık %7.98'dir.
