⛑️ İSG A Sınıfı Uzmanlık Sınavı: Teknik Güvenlik Sorularına Hazırlık
İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) A sınıfı uzmanlık sınavı, teknik güvenlik konularında kapsamlı bilgi ve yetkinlik gerektirir. Bu bölümde, sınavda sıklıkla karşılaşılan ve adayların zorlandığı teknik güvenlik sorularına odaklanacağız.
🚧 Temel Kavramlar ve Tanımlar
- ☢️ Tehlike: Çalışma ortamında bulunan ve zarar verme potansiyeli olan her şeydir.
- ⚠️ Risk: Tehlikeden kaynaklanan zarar olasılığı ve bu zararın şiddetidir.
- ⚙️ Risk Değerlendirmesi: Tehlikelerin tanımlanması, risklerin belirlenmesi ve kontrol tedbirlerinin alınması sürecidir.
- 🛡️ Güvenlik Kültürü: İş yerinde güvenlik bilincinin yaygınlaşması ve tüm çalışanların güvenli davranışlar sergilemesini sağlayan değerler, inançlar ve tutumlar bütünüdür.
🏭 Makine Emniyeti
- 🛑 Makine Koruyucuları: Makinelerde bulunan tehlikeli bölgelere erişimi engelleyen fiziksel bariyerlerdir. Sabit koruyucular, hareketli koruyucular ve ayarlanabilir koruyucular gibi çeşitleri bulunur.
- 🚨 Acil Durdurma Sistemleri: Makinelerde meydana gelebilecek acil durumlarda makineyi hızlı ve güvenli bir şekilde durdurmayı sağlayan sistemlerdir.
- 🚦 Kilitleme-Etiketleme (Lockout-Tagout) Prosedürleri: Makinelerin bakım, onarım veya temizlik işlemleri sırasında enerjinin kesilmesini ve tekrar verilmesinin engellenmesini sağlayan prosedürlerdir.
- 🔆 CE İşareti: Bir makinenin Avrupa Birliği (AB) direktiflerine uygun olduğunu gösteren işarettir.
🔥 Yangın Güvenliği
- 🌡️ Yangın Üçgeni: Yanma olayının gerçekleşmesi için gerekli olan üç temel unsur: yanıcı madde, oksijen ve ısı.
- 🚒 Yangın Söndürme Ekipmanları: Yangınları söndürmek veya kontrol altına almak için kullanılan ekipmanlar. Su, köpük, kuru kimyevi toz ve karbondioksit (CO2) gibi farklı söndürücüler bulunur.
- 🚪 Yangın Algılama ve Alarm Sistemleri: Yangınları erken tespit ederek alarm veren sistemlerdir. Duman dedektörleri, ısı dedektörleri ve alev dedektörleri gibi farklı algılama yöntemleri kullanılır.
- 🧯 Yangın Dolapları: Yangınla mücadelede kullanılan hortum, lans ve diğer ekipmanların bulunduğu dolaplardır.
⚡ Elektrik Güvenliği
- 🔌 Topraklama: Elektrikli cihazların metal gövdelerinin toprakla elektriksel olarak bağlanmasıdır. Amaç, kaçak akımların insan vücudu üzerinden geçmesini engellemektir.
- 🛡️ Kaçak Akım Rölesi (KARK): Elektrik devresindeki kaçak akımları algılayarak devreyi kesen güvenlik cihazıdır.
- ⛔ Yalıtım: Elektrik iletkenlerini yalıtkan malzemelerle kaplayarak elektrik çarpması riskini azaltmaktır.
- ⚠️ Elektrik Panoları: Elektrik tesisatının kontrol ve dağıtımının yapıldığı panolardır. Panoların düzenli bakımı ve kontrolü önemlidir.
☢️ Radyasyon Güvenliği
- ⚛️ İyonlaştırıcı Radyasyon: Atomlardan elektron koparabilen ve canlı dokulara zarar verebilen radyasyon türüdür. Alfa, beta, gama ve X ışınları iyonlaştırıcı radyasyona örnektir.
- 🛡️ Radyasyondan Korunma Prensipleri: Zaman, mesafe ve zırhlama. Radyasyona maruz kalma süresini kısaltmak, radyasyon kaynağından uzak durmak ve kurşun gibi zırhlayıcı malzemeler kullanmak.
- ☢️ Radyasyon Dozimetreleri: Radyasyona maruz kalan kişilerin aldığı dozu ölçmek için kullanılan cihazlardır.
- ⚠️ Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği: Radyasyon kaynaklarıyla çalışan iş yerlerinde uyulması gereken kuralları belirleyen yönetmeliktir.
🧪 Kimyasal Güvenlik
- ☣️ Malzeme Güvenlik Bilgi Formu (MSDS/GBF): Kimyasal maddelerin özelliklerini, tehlikelerini, güvenli kullanım ve depolama bilgilerini içeren formdur.
- 🧤 Kişisel Koruyucu Donanımlar (KKD): Kimyasal maddelerle çalışırken kullanılması gereken eldiven, gözlük, maske, önlük gibi koruyucu ekipmanlardır.
- 🫗 Etiketleme: Kimyasal maddelerin ambalajları üzerinde tehlike sembolleri, risk ibareleri ve güvenlik tavsiyeleri içeren etiketlerin bulunmasıdır.
- 🌬️ Havalandırma: Kimyasal maddelerin buharlarının veya gazlarının ortadan kaldırılması için kullanılan havalandırma sistemleridir.
🚧 Yüksekte Çalışma
- 🚡 Yüksekte Çalışma: Zeminden yüksekte yapılan ve düşme riski olan her türlü çalışmadır.
- 🪜 Güvenlik Halatları: Yüksekte çalışanların düşmesini engellemek için kullanılan halatlardır.
- ⛑️ Paraşüt Tipi Emniyet Kemerleri: Yüksekte çalışanların düşmesi durumunda vücuda zarar vermeden düşmeyi durduran emniyet kemerleridir.
- 🏗️ İskeleler: Yüksekte çalışma platformu olarak kullanılan geçici yapılardır. İskelelerin güvenli bir şekilde kurulması ve kullanılması önemlidir.
🕳️ Kapalı Alan Çalışmaları
- 🔐 Kapalı Alan: Sınırlı giriş ve çıkış imkanı olan, havalandırması yetersiz ve tehlikeli atmosferik koşulların bulunma potansiyeli olan alanlardır.
- 🌬️ Atmosfer Testi: Kapalı alana girmeden önce oksijen seviyesi, yanıcı gazlar ve zehirli gazlar gibi atmosferik koşulların ölçülmesidir.
- 🪢 Kurtarma Ekipmanları: Kapalı alanda meydana gelebilecek acil durumlarda kullanılması gereken kurtarma halatları, solunum cihazları ve diğer ekipmanlardır.
- ⚠️ İzin Prosedürü: Kapalı alana giriş için gerekli olan izinlerin alınması ve güvenlik önlemlerinin belirlenmesi sürecidir.
📊 Ergonomi
- 🧍 Ergonomi: Çalışma ortamının ve ekipmanların insan vücuduna uygun hale getirilmesidir. Amaç, kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarını önlemek ve verimliliği artırmaktır.
- 🪑 Doğru Oturma Pozisyonu: Sırtın dik, omuzların rahat ve ayakların yere temas ettiği oturma pozisyonudur.
- ⌨️ Ekran Yüksekliği: Ekranın üst kenarının göz seviyesinde olmasıdır.
- 🏋️ Ağırlık Kaldırma Teknikleri: Dizleri bükerek, sırtı dik tutarak ve yükü vücuda yakın tutarak ağırlık kaldırmaktır.
🗣️ İletişim ve Eğitim
- 📢 İSG Eğitimleri: Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği konularında bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi için verilen eğitimlerdir.
- 📑 Risk Değerlendirmesi Sonuçları: Risk değerlendirmesi sonuçlarının çalışanlarla paylaşılması ve alınması gereken önlemler hakkında bilgilendirme yapılmasıdır.
- ⚠️ Uyarı Levhaları: İş yerinde bulunan tehlikeler hakkında çalışanları uyarmak için kullanılan levhalardır.
- 🤝 Çalışan Katılımı: Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği süreçlerine katılımının sağlanmasıdır.
Bu bilgiler, İSG A sınıfı uzmanlık sınavına hazırlık sürecinde size rehberlik edecektir. Başarılar dilerim!
